วิธีเปิดดูไฟล์ VHDX แบบง่ายๆ ใน Windows 10/11

ทำความรู้จักกับไฟล์ VHDX และสาเหตุที่ต้องเปิดดู

ไฟล์ VHDX เป็นรูปแบบไฟล์ดิสก์เสมือนที่พัฒนาโดยไมโครซอฟท์เพื่อใช้ในระบบจำลองเสมือน Hyper-V โดยเฉพาะ แต่ผู้ใช้ทั่วไปก็สามารถพบเจอไฟล์ประเภทนี้ได้เช่นกันเมื่อต้องทำงานกับเครื่องเสมือนหรือการสำรองข้อมูลระบบ ไฟล์ VHDX มีความจุสูงสุดถึง 64 เทราไบต์และรองรับการทำงานที่เสถียรกว่าไฟล์ VHD รุ่นเก่า การเปิดดูเนื้อหาภายในไฟล์ VHDX จึงเป็นทักษะสำคัญสำหรับผู้ดูแลระบบและผู้ใช้ทั่วไปที่ต้องการเข้าถึงข้อมูลที่ถูกจัดเก็บไว้ในดิสก์เสมือน บทความนี้จะแนะนำวิธีการเปิดดูไฟล์ VHDX ใน Windows 10 และ 11 อย่างละเอียด ครอบคลุมทั้งวิธีที่ง่ายที่สุดไปจนถึงวิธีที่ใช้เครื่องมือพิเศษสำหรับกรณีที่ไฟล์มีปัญหา

วิธีที่ง่ายที่สุดคือการคลิกขวาและเลือก Mount

สำหรับผู้ใช้ Windows 10 และ 11 วิธีที่สะดวกและรวดเร็วที่สุดในการเปิดดูไฟล์ VHDX คือการใช้ฟังก์ชัน Mount ในตัวของระบบปฏิบัติการ เพียงคลิกขวาที่ไฟล์ VHDX ที่ต้องการ จากนั้นเลือกคำสั่ง Mount จากเมนูที่ปรากฏขึ้น ระบบจะทำการติดตั้งดิสก์เสมือนนั้นเป็นไดรฟ์ใหม่ในหน้าต่าง This PC หรือ Computer ทันที ผู้ใช้สามารถดับเบิลคลิกที่ไดรฟ์นั้นเพื่อเรียกดูไฟล์และโฟลเดอร์ภายในได้เหมือนกับไดรฟ์ทั่วไป วิธีนี้ไม่ต้องติดตั้งซอฟต์แวร์เพิ่มเติมและทำงานได้ทันที ข้อควรระวังคือเมื่อใช้งานเสร็จควรคลิกขวาที่ไดรฟ์แล้วเลือก Eject เพื่อยกเลิกการเชื่อมต่ออย่างปลอดภัย การใช้วิธี Mount โดยตรงจาก File Explorer เหมาะสำหรับไฟล์ VHDX ที่ไม่เสียหายและต้องการเข้าถึงข้อมูลอย่างรวดเร็ว

การใช้ Disk Management เพื่อ Attach VHDX

อีกหนึ่งวิธีที่ไมโครซอฟท์รองรับอย่างเป็นทางการคือการใช้เครื่องมือ Disk Management ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของ Windows ทุกเวอร์ชัน เริ่มต้นโดยกดปุ่ม Windows พิมพ์ diskmgmt.msc แล้วกด Enter เพื่อเปิดหน้าต่าง Disk Management จากนั้นคลิกที่เมนู Action แล้วเลือก Attach VHD ระบบจะเปิดหน้าต่างให้เลือกไฟล์ VHDX ที่ต้องการ ผู้ใช้สามารถกำหนดให้ระบบอ่านอย่างเดียวหรือไม่ก็ได้ตามความเหมาะสม เมื่อกด OK ไฟล์ VHDX จะถูกติดตั้งเป็นดิสก์ใหม่ในรายการ Disk Management และปรากฏเป็นไดรฟ์ใน File Explorer ข้อดีของวิธีนี้คือสามารถจัดการกับดิสก์เสมือนได้ละเอียดกว่า เช่น การกำหนดอักษรไดรฟ์หรือการตรวจสอบสถานะของดิสก์ วิธีนี้เหมาะสำหรับผู้ใช้ที่ต้องการควบคุมการทำงานของดิสก์เสมือนอย่างเต็มที่

การใช้ DiskPart ผ่าน Command Prompt

สำหรับผู้ที่ชื่นชอบการทำงานผ่านคำสั่งหรือต้องการความยืดหยุ่นมากขึ้น DiskPart เป็นเครื่องมือบรรทัดคำสั่งที่ทรงพลังในการจัดการดิสก์รวมถึงไฟล์ VHDX เริ่มต้นโดยเปิด Command Prompt ในฐานะ Administrator จากนั้นพิมพ์คำสั่ง diskpart แล้วกด Enter เพื่อเข้าสู่โหมด DiskPart ต่อด้วยคำสั่ง select vdisk file="C:\path\to\file.vhdx" โดยเปลี่ยนพาธให้ตรงกับตำแหน่งของไฟล์ VHDX จากนั้นพิมพ์ attach vdisk แล้วกด Enter ระบบจะทำการติดตั้งดิสก์เสมือนทันที ผู้ใช้สามารถออกจาก DiskPart ด้วยคำสั่ง exit และเปิด File Explorer เพื่อดูเนื้อหา ข้อดีของวิธีนี้คือสามารถเขียนสคริปต์เพื่อทำงานอัตโนมัติหรือใช้ในสภาพแวดล้อมที่ไม่มี GUI อย่างไรก็ตามควรใช้ด้วยความระมัดระวังเพราะคำสั่ง DiskPart มีผลโดยตรงต่อระบบดิสก์

เครื่องมือฟรีสำหรับเปิดดู VHDX โดยไม่ต้อง Mount

ในกรณีที่ไฟล์ VHDX เสียหายหรือผู้ใช้ไม่ต้องการติดตั้งดิสก์เสมือนลงในระบบ มีเครื่องมือฟรีหลายตัวที่ช่วยเปิดดูและแตกไฟล์จาก VHDX ได้โดยตรง ตัวอย่างเช่น Kernel VHD/VHDX Viewer ที่สามารถเปิดไฟล์ VHDX และแสดงโครงสร้างไฟล์ภายในได้ทันทีโดยไม่ต้องติดตั้งดิสก์ SysTools VHDX Viewer ก็เป็นอีกตัวเลือกที่ใช้งานง่ายและรองรับไฟล์ขนาดใหญ่ ส่วน PowerISO ที่หลายคนรู้จักกันดีก็สามารถเปิดไฟล์ VHDX ได้เช่นกัน เครื่องมือเหล่านี้มักมีฟังก์ชันให้เลือกแตกไฟล์หรือโฟลเดอร์ที่ต้องการออกมาใช้งาน ข้อดีคือไม่ต้องเปลี่ยนแปลงสถานะของระบบและปลอดภัยสำหรับการตรวจสอบข้อมูลที่ไม่แน่ใจ อย่างไรก็ตามเครื่องมือฟรีอาจมีข้อจำกัดด้านขนาดไฟล์หรือจำนวนไฟล์ที่สามารถแตกได้

การเข้าถึง VHDX ของ WSL 2

สำหรับผู้ใช้ Windows Subsystem for Linux เวอร์ชัน 2 ไฟล์ระบบของ WSL 2 จะถูกเก็บในรูปแบบ ext4.vhdx ซึ่งเป็นไฟล์ VHDX พิเศษที่ใช้ระบบไฟล์ Linux การเปิดดูไฟล์นี้ด้วยวิธี Mount ทั่วไปอาจไม่สามารถอ่านข้อมูลได้เนื่องจาก Windows ไม่รองรับระบบไฟล์ ext4 โดยตรง วิธีที่ง่ายที่สุดคือเปิด WSL 2 ด้วยคำสั่ง wsl ใน Command Prompt หรือ PowerShell จากนั้นใช้คำสั่ง Linux เช่น ls, cd, cp เพื่อนำทางและคัดลอกไฟล์ ผู้ใช้ยังสามารถเข้าถึงไฟล์ของ WSL 2 ผ่าน File Explorer ได้โดยพิมพ์ \\wsl$\ ในแถบที่อยู่ เช่น \\wsl$\Ubuntu วิธีนี้จะแสดงไฟล์ทั้งหมดในดิสก์เสมือนของ WSL 2 โดยอัตโนมัติโดยไม่ต้อง Mount ด้วยตนเอง

ตารางเปรียบเทียบวิธีการเปิดดูไฟล์ VHDX

ข้อควรระวังและเคล็ดลับในการทำงานกับไฟล์ VHDX

การเปิดดูไฟล์ VHDX มีข้อควรระวังหลายประการที่ผู้ใช้ควรทราบ ประการแรกควรสำรองข้อมูลสำคัญก่อนทำการ Mount หรือแก้ไขไฟล์ VHDX เสมอ เพราะการทำงานผิดพลาดอาจทำให้ข้อมูลสูญหายได้ ประการที่สองหากไฟล์ VHDX มีขนาดใหญ่ การ Mount อาจใช้เวลาพอสมควรและอาจทำให้ระบบทำงานช้าลงชั่วคราว ประการที่สามควรตรวจสอบว่าไฟล์ VHDX ไม่ได้ถูกใช้งานโดยเครื่องเสมือนหรือโปรแกรมอื่นอยู่ เพราะการ Mount ซ้อนอาจทำให้ข้อมูลเสียหายได้ เคล็ดลับสำคัญคือการใช้โหมดอ่านอย่างเดียวเมื่อต้องการเพียงดูข้อมูลเพื่อป้องกันการเขียนทับโดยไม่ตั้งใจ นอกจากนี้ควรใช้เครื่องมือที่มีชื่อเสียงและอัปเดตสม่ำเสมอเพื่อความปลอดภัยของระบบ

รายการข้อดีของการใช้ไฟล์ VHDX

• รองรับความจุสูงสุดถึง 64 เทราไบต์ เหมาะสำหรับการสำรองข้อมูลขนาดใหญ่
• สามารถขยายขนาดดิสก์เสมือนได้โดยไม่ต้องหยุดการทำงานของระบบ
• รองรับการทำงานร่วมกับ Hyper-V และระบบจำลองเสมือนอื่นๆ
• มีระบบป้องกันข้อมูลเสียหายด้วย Checksum และ Logging
• สามารถบีบอัดและย้ายไฟล์ได้ง่ายเนื่องจากเป็นไฟล์เดียว

การแก้ไขปัญหาเมื่อเปิดไฟล์ VHDX ไม่ได้

บางครั้งผู้ใช้อาจพบปัญหาเมื่อพยายามเปิดดูไฟล์ VHDX เช่น ระบบแจ้งว่าไฟล์เสียหายหรือไม่สามารถ Mount ได้ สาเหตุอาจเกิดจากไฟล์ VHDX ถูกดาวน์โหลดไม่สมบูรณ์ ถูกเข้ารหัส หรือมีข้อผิดพลาดจากระบบไฟล์ วิธีแก้ไขเบื้องต้นคือลองใช้เครื่องมือฟรีอย่าง Kernel VHD/VHDX Viewer หรือ SysTools VHDX Viewer ที่สามารถเปิดไฟล์ที่เสียหายบางส่วนได้ หากยังไม่ได้ผลอาจต้องใช้คำสั่ง chkdsk ใน DiskPart เพื่อตรวจสอบและซ่อมแซมไฟล์ VHDX โดยใช้คำสั่ง select vdisk file="path" ตามด้วย compact vdisk เพื่อปรับปรุงโครงสร้างไฟล์ ในกรณีที่ไฟล์ถูกเข้ารหัสด้วย BitLocker ผู้ใช้ต้องปลดล็อกด้วยรหัสผ่านหรือคีย์กู้คืนก่อนจึงจะสามารถเปิดดูข้อมูลได้

แหล่งอ้างอิง

ข้อมูลในบทความนี้รวบรวมจากแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือหลายแห่ง ไมโครซอฟท์ได้ให้คำแนะนำอย่างเป็นทางการเกี่ยวกับการเปิดไฟล์ VHDX ผ่านทาง Microsoft Learn ซึ่งอธิบายวิธีการใช้ Disk Management และ DiskPart อย่างละเอียด นอกจากนี้ยังมีบทความจาก Iperius Backup ที่อธิบายวิธีการ Mount VHDX เพื่อแตกไฟล์แต่ละไฟล์ออกมาใช้ Kernel Data Recovery ได้เผยแพร่คู่มือการเปิดดูไฟล์ VHDX ด้วยเครื่องมือฟรีและวิธีการใช้ Disk Management SysTools และ PowerISO ก็มีเอกสารสนับสนุนการใช้งานเครื่องมือของตนในการเปิดไฟล์ VHDX โดยไม่ต้อง Mount ผู้ใช้สามารถศึกษาเพิ่มเติมได้จากลิงก์ต่อไปนี้: Microsoft Learn - วิธีเปิดไฟล์ VHDX และ Kernel Data Recovery - วิธีเปิดและดูไฟล์ VHDX