Waarom je het scherm langer aan wilt houden
Veel gebruikers hebben weleens meegemaakt dat het beeldscherm plots uitschakelt terwijl ze midden in een taak zitten. Dit kan frustrerend zijn, vooral als je een presentatie bekijkt, een recept volgt of een download in de gaten houdt. Het standaard gedrag van een computer is om na een bepaalde periode van inactiviteit het scherm uit te schakelen en uiteindelijk in slaapstand te gaan. Dit bespaart energie en verlengt de levensduur van het beeldscherm, maar in bepaalde situaties heb je juist behoefte aan een scherm dat blijft branden. In dit artikel leggen we uit hoe je de instellingen in Windows en macOS aanpast om het scherm langer aan te houden. Ook bespreken we handige hulpprogrammas die je tijdelijk het scherm aan kunnen laten zonder dat je de systeeminstellingen permanent hoeft te wijzigen.
Instellingen aanpassen in Windows 10 en Windows 11
De meest directe manier om het uitschakelen van het scherm te voorkomen, is via de moderne instellingenapp van Windows. Druk op de toetsencombinatie Win + I om het menu Instellingen te openen. Klik vervolgens op Systeem en dan op Voeding en batterij (of Energie en batterij, afhankelijk van de versie). Hier vind je het onderdeel Scherm en slaapstand. Je kunt hier twee aparte tijden instellen: een voor wanneer de computer op de accu werkt en een voor wanneer hij is aangesloten op het stopcontact. Kies bij 'Zet mijn scherm uit na' de optie 0 minuten of een langere duur, bijvoorbeeld 30 minuten of 1 uur. Het instellen op 0 betekent dat het scherm nooit automatisch wordt uitgeschakeld. Let op: dit geldt alleen voor het scherm; de computer kan nog wel in slaapstand gaan.
Naast de moderne instellingen bestaat er ook een klassieke route via het Configuratiescherm. Open het Configuratiescherm via de zoekbalk en ga naar Hardware en geluiden en vervolgens naar Energiebeheer. Klik bij het geselecteerde energieplan op 'Planinstellingen wijzigen'. In het volgende scherm kun je de tijd voor het uitschakelen van het scherm aanpassen voor zowel de accu als het netstroom. Wil je meer geavanceerde opties? Klik dan op 'Geavanceerde energie-instellingen wijzigen'. Vouw vervolgens de categorie Beeldscherm uit en stel bij 'Beeldscherm uitschakelen na' de waarde in op 0 voor 'Nooit'. Dit is een oudere maar nog steeds werkende methode die je meer controle geeft over de slaapgedrag van de computer.
Voorkomen dat de computer in slaapstand gaat
Het verlengen van de schermtijd is slechts een deel van het verhaal. Als de computer zelf in slaapstand valt, wordt het scherm ook uitgeschakeld, ongeacht de scherminstellingen. Daarom moet je ook de slaapstand uitschakelen of uitstellen. In dezelfde menu's als hierboven beschreven, zowel in de instellingenapp als in het Configuratiescherm, vind je de optie 'Zet mijn pc in slaapstand na' of 'Computer in slaapstand zetten'. Zet deze waarde ook op 0 voor 'Nooit' als je wilt dat het systeem actief blijft. Houd er rekening mee dat dit het energieverbruik verhoogt, vooral bij laptops. Als je de computer vaak langere tijd aan laat staan zonder toezicht, overweeg dan om alleen het scherm langer aan te houden en de slaapstand wel te activeren na bijvoorbeeld twee uur. Op die manier bespaar je energie en voorkom je onnodige slijtage.
Scherm langer aan op een Mac
Ook Apple-gebruikers hebben de mogelijkheid om het scherm langer aan te houden. Ga naar Systeeminstellingen en klik op Beeldschermen. Open vervolgens het menu Geavanceerd (bij oudere macOS-versies vind je de optie onder Batterij of Energiebesparing). Hier kun je de tijd instellen waarna het scherm wordt uitgeschakeld. Kies voor 'Nooit' als je het scherm permanent aan wilt houden. Let op: bij MacBooks is er een aparte instelling voor de batterij en voor netstroom. Het is aan te raden om op batterij een kortere tijd te kiezen om de levensduur van de accu te sparen. Daarnaast kun je in het paneel Batterij ook de 'Slaapstand' aanpassen. Zet de computer niet in slaapstand als je het scherm actief wilt houden. Vergeet niet dat macOS ook een functie heeft die het scherm dimt voordat het wordt uitgeschakeld. Dit dimmen kun je ook uitschakelen of verlengen.
Handige hulpprogrammas voor tijdelijk gebruik
Soms wil je niet permanent de systeeminstellingen wijzigen. Je wilt bijvoorbeeld alleen tijdens een film, een presentatie of een lange vergadering dat het scherm aan blijft. Hiervoor bestaan er handige tools die je kunt inschakelen met een druk op de knop. Deze programma's voorkomen dat de computer in slaapstand gaat of het scherm uitschakelt, zonder dat je de bestaande energie-instellingen hoeft aan te passen. Ze werken door af en toe een signaal naar het besturingssysteem te sturen dat er nog activiteit is, waardoor de timer voor uitschakelen wordt gereset.
Een voorbeeld is Caffeine, een klein hulpprogramma dat oorspronkelijk voor macOS is ontwikkeld maar ook op Windows werkt via alternatieve versies. Het plaatst een pictogram in het systeemvak. Klik erop om de modus 'wakker' in te schakelen. Nog een voorbeeld is PowerToys van Microsoft, een opensourceverzameling van handige tools. Een van de modules heet Always On Top, maar er is ook een functie genaamd 'Awake' (soms apart te downloaden). Hiermee kun je instellen dat het scherm voor een bepaalde periode aan blijft, of totdat je het uitschakelt. Dit is ideaal voor situaties waarin je niet constant met de muis of het toetsenbord bezig bent. Op macOS is Amphetamine een populaire gratis app die je via de Mac App Store kunt downloaden. Het biedt veel opties, zoals het aan houden van het scherm tijdens een specifieke app of tot een bepaalde tijd.
Lijst met veelgebruikte tools om het scherm aan te houden
Hieronder vind je een overzicht van enkele tools die je kunt gebruiken. Deze lijst bevat zowel Windows- als macOS-opties. Let op: voor sommige tools is installatie vereist, andere werken direct zonder installatie.
- Caffeine (Windows en macOS) – Een simpel pictogram dat je aan- en uitzet.
- PowerToys Awake (Windows) – Onderdeel van Microsoft PowerToys, biedt een timerfunctionaliteit.
- Amphetamine (macOS) – Zeer aanpasbaar, ondersteunt condities zoals bepaalde apps of tijdstippen.
- Insomnia (Windows) – Voorkomt dat de computer in slaapstand valt, eenvoudig te gebruiken.
- NoSleep (macOS) – Speciaal voor MacBooks, voorkomt dat het scherm uitgaat als het deksel gesloten is.
Deze tools zijn vooral handig voor gebruikers die niet regelmatig in de systeeminstellingen willen duiken. Ze zijn licht en verbruiken weinig systeembronnen. Houd er wel rekening mee dat ze het normale energiebeheer omzeilen, dus gebruik ze alleen wanneer nodig.
Vergelijking van instellingen per besturingssysteem
Om een duidelijk overzicht te geven van hoe je het scherm langer aan kunt houden in verschillende omgevingen, volgt hier een tabel met de belangrijkste stappen voor Windows en macOS. De tabel toont de locatie en de benodigde aanpassingen. Dit helpt je om snel het juiste menu te vinden.
| Besturingssysteem | Menu | In te stellen waarde |
|---|---|---|
| Windows 10/11 (modern) | Instellingen > Systeem > Voeding en batterij > Scherm en slaapstand | Kies bij 'Zet mijn scherm uit na' een langere tijd of 0 (nooit) |
| Windows 10/11 (legacy) | Configuratiescherm > Hardware en geluiden > Energiebeheer > Planinstellingen wijzigen | Stel 'Beeldscherm uitschakelen na' in op 0 (nooit) |
| macOS (Ventura en nieuwer) | Systeeminstellingen > Beeldschermen > Geavanceerd | Kies bij 'Zet scherm uit na' voor 'Nooit' |
| macOS (oudere versies) | Systeemvoorkeuren > Energiebesparing | Sleep de schuif naar 'Nooit' voor 'Zet computer in slaapstand' en 'Zet beeldscherm uit' |
Zoals je ziet, zijn de stappen vergelijkbaar, maar de terminologie verschilt. Het belangrijkste is dat je zowel het uitschakelen van het scherm als de slaapstand van de computer aanpast. Vergeet niet dat sommige laptops een aparte instelling hebben voor gebruik op batterij versus netstroom.
Praktische tips en overwegingen
Het aanpassen van de scherm- en slaapinstellingen heeft invloed op het energieverbruik. Bij een desktopcomputer die altijd aan de stroom ligt, is het verschil klein, maar bij een laptop kan de batterij sneller leegraken. Overweeg daarom of je de instellingen tijdelijk wilt wijzigen of permanent. Als je vaak werkt aan documenten of video's bekijkt, kun je ervoor kiezen om de tijd voor het uitschakelen van het scherm te verlengen tot bijvoorbeeld een uur. Zo voorkom je dat het scherm onnodig lang brandt, maar schakelt het niet meteen uit tijdens een korte pauze. Ook het dimmen van het scherm kan helpen om energie te besparen. Zet de helderheid op een comfortabel niveau en schakel automatisch dimmen uit als dat het werk hindert.
Een andere factor is de levensduur van het beeldscherm. Moderne lcd- en oledschermen zijn ontworpen om lang mee te gaan, maar het continu aan laten staan kan leiden tot inbranden, vooral bij oledpanelen. Wees hier bewust van als je het scherm vaak urenlang dezelfde statische afbeelding laat zien. Gebruik in dat geval een screensaver of zet het scherm na een bepaalde tijd uit. Het is een balans tussen gebruiksgemak en duurzaamheid.
Een link naar nuttige bronnen
Voor Windows-gebruikers is er een uitgebreide handleiding van Microsoft die alle opties rondom energiebeheer uitlegt. Je kunt die raadplegen via deze ondersteuningspagina. Daar vind je ook informatie over het aanpassen van geavanceerde instellingen zoals timer voor harde schijf en usb-uitschakeling.
Voor wie de voorkeur geeft aan een tool zoals PowerToys, is de officiële GitHub-repository de beste plek om de software te downloaden en meer te leren over de functionaliteiten. Bezoek PowerToys op GitHub voor de nieuwste versie en documentatie. Deze open-source tool biedt ook andere handige modules naast Awake.
Conclusie
Het langer aanhouden van het beeldscherm is eenvoudig te realiseren, zowel via de ingebouwde systeeminstellingen als met behulp van externe tools. Door de juiste stappen te volgen in Windows of macOS kun je voorkomen dat het scherm onverwacht uitvalt tijdens belangrijke taken. Denk eraan dat het instellen van een langere uitschakeltijd of het uitschakelen van de slaapstand invloed heeft op het stroomverbruik, dus gebruik deze opties met mate. Als je slechts af en toe het scherm aan wilt houden, zijn tools zoals Caffeine, Amphetamine of PowerToys Awake een ideale, tijdelijke oplossing. Experimenteer met de instellingen om een balans te vinden die past bij jouw werkwijze.
Referenties
Microsoft Learn. (z.d.). Hoe configureer ik de uitschakeltijd van het scherm in Windows? Geraadpleegd van https://learn.microsoft.com/pt-br/answers/questions/3839865/como-configurar-tempo-de-desligamento-de-tela-(e-s
Acer Support. (z.d.). Hoe zorg ik dat het scherm langer aan blijft in Windows 11? Geraadpleegd van https://community.acer.com/pt/kb/articles/15806-como-fazer-sua-tela-durar-mais-tempo-no-windows-11
Microsoft Support. (z.d.). Energie- en batterijinstelling
