QR-code maken en scannen: uitleg en tips

Wat is een QR-code precies?

Een QR-code, voluit Quick Response code, is een tweedimensionale matrixbarcode die informatie opslaat in een vierkant raster van zwarte en witte pixels. In tegenstelling tot traditionele barcodes, die alleen horizontaal worden uitgelezen, kan een QR-code zowel horizontaal als verticaal worden gescand. Hierdoor past er veel meer data in een kleine ruimte. Deze codes worden gelezen door beeldapparatuur zoals de camera van een smartphone of een speciale QR-scanner. Zodra de code wordt herkend, wordt de ingebedde informatie direct vertaald naar actie, zoals het openen van een website, het starten van een betaling of het toevoegen van een contactpersoon.

De oorsprong van de QR-code

De QR-code is niet zomaar ontstaan. In 1994 ontwikkelde Masahiro Hara, een ingenieur bij Denso Wave (een dochteronderneming van Toyota), de code om onderdelen in de autofabricage efficiënter te kunnen volgen. Destijds waren gewone barcodes te beperkt: ze konden maar een handvol tekens bevatten en moesten perfect worden gepositioneerd om te worden gescand. Hara ontwierp een code die snel kon worden uitgelezen, vandaar de naam Quick Response. De eerste QR-codes werden gebruikt in de productielijn van Toyota, maar al snel zagen andere bedrijven de potentie. In de jaren daarna werd de technologie open source, waardoor iedereen QR-codes kon genereren en scannen zonder licentiekosten. Dit versnelde de wereldwijde adoptie enorm.

Hoeveel data past er in een QR-code?

Een van de grote voordelen van de QR-code is de opslagcapaciteit. Waar een traditionele barcode hooguit 20 tot 25 tekens kan bevatten, kan een QR-code veel meer kwijt. Afhankelijk van de versie en het type data kan een QR-code tot ongeveer 7.000 tekens aan informatie opslaan. Dit kunnen cijfers zijn (numeriek), letters en cijfers (alfanumeriek), bytes of zelfs Japanse Kanji-tekens. De exacte capaciteit hangt af van de gekozen foutcorrectie en de grootte van de code. In de praktijk worden QR-codes vooral gebruikt voor URL's, omdat die relatief kort zijn en snel laden, maar technisch gezien kun je er complete teksten of kleine bestanden in coderen.

Foutcorrectie en betrouwbaarheid

Een slimme eigenschap van QR-codes is de ingebouwde foutcorrectie. De code maakt gebruik van het Reed-Solomon-algoritme, waarmee beschadigde of vervuilde delen van de code kunnen worden hersteld. Afhankelijk van het gekozen foutcorrectieniveau kan een QR-code nog worden uitgelezen als tot 30 procent van het oppervlak is bedekt of beschadigd. Er zijn vier niveaus: L (low), M (medium), Q (quartile) en H (high). Hoe hoger de foutcorrectie, hoe meer redundante data er wordt toegevoegd, maar ook hoe groter de code wordt. Dit maakt QR-codes bijzonder geschikt voor gebruik op plekken waar de code kan worden blootgesteld aan slijtage, zoals op producten in een magazijn of op menukaarten in een restaurant.

Toepassingen in het dagelijks leven en in de markt

QR-codes zijn niet meer weg te denken uit de moderne samenleving. In de marketing worden ze ingezet om klanten snel naar een landingspagina of promotie te leiden. In de logistiek dienen ze om pakketten te volgen. Voor betalingen zijn QR-codes in landen als China en India uitgegroeid tot de standaard, en ook in Europa winnen ze terrein, bijvoorbeeld bij contactloos betalen in winkels of via de mobiele app van de bank. Tijdens de COVID-19-pandemie werden QR-codes gebruikt voor contacttracering en het inchecken bij evenementen. De markt voor QR-codes groeit dan ook explosief. In 2025 werd de wereldwijde marktwaarde geschat op 13,04 miljard dollar, met een verwachte groei naar 33,14 miljard dollar in 2030. Dat is een gemiddelde jaarlijkse groei van 20,5 procent. In 2025 werden wereldwijd meer dan 1 biljoen QR-codes gescand. In de Verenigde Staten alleen al wordt verwacht dat ongeveer 102 miljoen mensen in 2026 een QR-code zullen scannen, wat neerkomt op ruwweg een derde van de bevolking.

Voordelen van QR-codes op een rij

De populariteit van QR-codes is geen toeval. Hieronder staan de belangrijkste voordelen samengevat.

• Snelheid: een QR-code kan in milliseconden worden gescand en verwerkt.
• Grote opslagcapaciteit: duizenden tekens in een kleine afbeelding.
• Foutcorrectie: zelfs bij beschadiging werkt de code vaak nog.
• Geen licentiekosten: de technologie is open source en vrij te gebruiken.
• Veelzijdige toepassingen: van marketing tot betaling en logistiek.
• Professioneel uiterlijk: moderne QR-codes kunnen worden aangepast met kleuren en logo's.

Verschillende soorten QR-codes en hun gegevenstypes

Niet elke QR-code is hetzelfde. Er zijn verschillende versies die variëren in grootte en datacapaciteit. Ook het type data dat wordt opgeslagen, kan verschillen. In de tabel hieronder zie je een overzicht van de vier hoofdcategorieën data die een QR-code kan bevatten, met het maximale aantal tekens per categorie bij het laagste foutcorrectieniveau (L).

Hoe maak en scan je een QR-code?

Een QR-code maken is eenvoudig en kan met tal van gratis online tools. Je kiest het type data, bijvoorbeeld een URL, telefoonnummer of een tekstbericht, en de generator zet die om in een uniek patroon. Vaak kun je ook het foutcorrectieniveau instellen en de kleur van de code aanpassen. Het is aan te raden om de code altijd te testen door hem zelf te scannen voordat je hem publiceert. Het scannen van een QR-code gaat nog makkelijker. De meeste moderne smartphones hebben een QR-lezer ingebouwd in de camera-app. Je opent de camera, richt hem op de code en er verschijnt een melding of link op het scherm. Tik erop en de actie wordt uitgevoerd. Voor oudere telefoons of speciale toepassingen zijn aparte scan-apps beschikbaar.

Veiligheid en aandachtspunten

Hoewel QR-codes handig zijn, is het belangrijk om veilig te blijven. Omdat iedereen een code kan maken, kunnen kwaadwillenden er bijvoorbeeld een link naar een phishingpagina in verbergen. Scan daarom nooit zomaar een QR-code van een onbekende bron, zoals een sticker op een parkeerautomaat of een ongevraagde flyer. Controleer voor het scannen of de code er professioneel uitziet en of de omgeving betrouwbaar is. Gebruik indien mogelijk een scanner die de URL toont voordat je de pagina opent. Veel scanners doen dit standaard, zodat je kunt controleren of de link naar een legitieme website verwijst. Voor een verdere verdieping in de beveiliging van QR-codes, lees het artikel van Kaspersky over QR-codes.

De toekomst van QR-codes

De verwachting is dat QR-codes de komende jaren alleen maar belangrijker worden. De groei van contactloze betalingen, het toenemende gebruik van mobiele apparaten en de behoefte aan snelle informatie-uitwisseling drijven de vraag op. Nieuwe technologieën zoals dynamische QR-codes (die na aanmaak nog kunnen worden bewerkt) en QR-codes met ingebouwde tracking maken de codes nog flexibeler. Ook in combinatie met augmented reality zijn er interessante toepassingen denkbaar. Kortom, de QR-code is meer dan een tijdelijke trend; het is een blijvend en krachtig middel om de digitale en fysieke wereld met elkaar te verbinden. Wil je meer weten over de geschiedenis en techniek? Kijk dan op Britannica over QR-codes.

Referenties

Britannica. QR Code: 2D, matrix and scanning. Geraadpleegd via https://www.britannica.com/technology/QR-Code

Wikipedia. QR code. Geraadpleegd via https://en.wikipedia.org/wiki/QR_code

Oppizi Belgium. 27 QR code facts. Geraadpleegd via https://www.oppizi.com/be/en/qr-code-generator/qr-code-facts/

Kaspersky. What is a QR code and how to scan safely. Geraadpleegd via https://usa.kaspersky.com/resource-center/definitions/what-is-a-qr-code-how-to-scan

QR Tiger. 15+ fun facts about QR codes. Geraadpleegd via https://www.qrcode-tiger.com/qr-code-facts

Wave Connect. QR Code Statistics 2026. Geraadpleegd via https://wavecnct.com/blogs/qr-code-statistics