Waarom zou u een schijf comprimeren?
Veel gebruikers merken dat hun harde schijf of SSD na verloop van tijd vol raakt met bestanden. U kunt dan overwegen om een schijf te comprimeren. Hiermee wint u schijfruimte zonder dat u bestanden handmatig hoeft te wissen. Het comprimeren van een schijf werkt door de bestanden op de schijf te hercoderen. Het besturingssysteem pakt de bestanden uit wanneer u ze opent en pakt ze weer in wanneer u ze opslaat. Dit proces gebeurt automatisch. U ziet geen verschil in de bestandsstructuur. Uw computer behandelt de schijf als normaal, maar de bestanden nemen minder fysieke ruimte in. Het grootste voordeel is dat u meteen gigabytes aan opslagruimte vrijmaakt. Dit is vooral handig op oudere laptops of tablets met een kleine harde schijf. Ook op een SSD is compressie nuttig, maar u moet zich bewust zijn van prestatie-effecten. Over het algemeen is schijfcompressie een eenvoudige manier om meer ruimte te krijgen zonder nieuwe hardware aan te schaffen. Het is een functie die al jaren in Windows zit en die op betrouwbare wijze werkt. In dit artikel leest u precies hoe u een schijf stap voor stap comprimeert.
Vereisten voor schijfcompressie
Niet elke schijf kan worden gecomprimeerd. Het bestandssysteem van de schijf moet NTFS zijn. FAT32 en exFAT ondersteunen deze compressie niet. Dit geldt voor veel USB-sticks en oudere externe schijven. Als u een schijf met een ander bestandssysteem probeert te comprimeren, is de optie in de eigenschappen grijs of ontbreekt deze helemaal. U kunt een schijf naar NTFS converteren, maar dat vereist een formattering of een specifieke conversieopdracht. Let op: formatteren wist alle gegevens. Daarom is het verstandig om eerst te controleren welk bestandssysteem uw schijf heeft. U doet dit door in de Verkenner met de rechtermuisknop op de schijf te klikken, Eigenschappen te kiezen en het tabblad Algemeen te bekijken. Onder Bestandssysteem ziet u of het NTFS, FAT32 of exFAT is. Als het NTFS is, kunt u direct doorgaan met de compressie. Voor een externe schijf of USB-stick die niet NTFS is, kunt u overwegen de schijf te formatteren naar NTFS. Houd er rekening mee dat compressie op een externe schijf soms langzamer kan werken, omdat de bestanden bij elke lees- of schrijfactie worden verwerkt. Maar voor dagelijks gebruik is het een prima optie.
Stap voor stap: schijfcomprimeren via de eigenschappen
De eenvoudigste methode om een hele schijf te comprimeren is via de eigenschappen van de schijf. Volg deze stappen.
Open de Verkenner en ga naar Deze computer. Zoek de schijf die u wilt comprimeren. Klik met de rechtermuisknop op de schijf en kies Eigenschappen. Zorg dat het tabblad Algemeen is geselecteerd. Onderaan het venster ziet u het vakje Compress deze schijf om schijfruimte te besparen. Vink dit aan. Klik vervolgens op OK of Toepassen. Er verschijnt een venster waarin u kunt kiezen of u de compressie alleen op de bestanden in de hoofdmap of op alle submappen en bestanden wilt toepassen. Kies voor de optie Toepassen op map, submappen en bestanden als u de volledige schijf wilt comprimeren. Bevestig met OK.
Het compressieproces kan enige tijd duren, afhankelijk van de grootte van de schijf en de hoeveelheid bestanden. U ziet een voortgangsbalk. Tijdens dit proces kunt u normaal blijven werken, maar het kan trager aanvoelen. Wees geduldig. Na afloop is de schijf gecomprimeerd. U kunt controleren hoeveel ruimte u heeft gewonnen door nogmaals met de rechtermuisknop op de schijf te klikken en Eigenschappen te openen. U ziet nu het gebruikte en beschikbare schijfruimte. Het verschil tussen de fysieke bestandsgrootte en de grootte op de schijf is de compressiewinst. Dit is een betrouwbare methode die door Microsoft wordt aanbevolen. Volgens een handleiding van TechTudo kunt u op deze manier eenvoudig ruimte besparen zonder extra software te installeren. Dezelfde functionaliteit is beschikbaar in Windows 10 en 11.
Via de opdrachtprompt: CompactOS gebruiken
Naast de grafische interface kunt u de schijf ook comprimeren met de opdrachtprompt. Dit biedt meer controle en is sneller voor ervaren gebruikers. Open de opdrachtprompt als beheerder. Klik met de rechtermuisknop op de Startknop en kies Opdrachtprompt (beheerder) of Windows Terminal (beheerder). Typ het commando compact /compactos:query om te zien of het CompactOS al is ingeschakeld. Als het antwoord Nee of Uit is, typt u compact /compactos:always. Windows begint dan met het comprimeren van systeembestanden en andere mappen. Dit commando werkt specifiek op de systeemschijf. U kunt ook een specifieke map comprimeren met compact /c /s:
Voordelen en nadelen van compressie
Schijfcompressie heeft zowel positieve als negatieve kanten. Hieronder ziet u een overzicht van de belangrijkste voor- en nadelen.
| Voordelen | Nadelen |
|---|---|
| Bespaart schijfruimte zonder bestanden te verwijderen. | Kan de lees- en schrijfsnelheid verminderen, vooral op langzame schijven. |
| Transparant voor de gebruiker; bestanden blijven bereikbaar. | Niet alle bestanden comprimeren even goed (bijvoorbeeld reeds gecomprimeerde media). |
| Werkt op alle NTFS-schijven, inclusief externe drives. | Is niet beschikbaar op FAT32/exFAT-schijven. |
| Vermindert het aantal noodzakelijke bestandsbewerkingen zoals opschonen. | Kan bij intensief gebruik leiden tot fragmentatie op HDD's. |
Het is belangrijk om deze punten tegen elkaar af te wegen. Op een moderne SSD is de prestatie-impact vaak klein, maar op een oudere harde schijf kan het systeem trager aanvoelen. Ook geldt: hoe meer bestanden u opent, hoe meer de compressie merkbaar wordt. Als u voornamelijk grote mediabestanden (video, muziek) heeft, is de winst beperkt omdat deze vaak al gecomprimeerd zijn. Tekstdocumenten, spreadsheets en uitvoerbare bestanden comprimeren daarentegen zeer goed. U kunt overwegen om alleen specifieke mappen te comprimeren in plaats van de hele schijf. Dit geeft u meer controle over de prestaties. Een lijst met bestandstypen die goed comprimeren: tekstbestanden (.txt, .docx), PDF's, spreadsheets (.xlsx), uitvoerbare bestanden (.exe, .dll) en databasebestanden. Beeldmateriaal zoals JPEG en PNG, evenals videobestanden zoals MP4 en MKV, comprimeren nauwelijks of helemaal niet. Houd hier rekening mee bij uw keuze.
Praktische tips en overwegingen
Hier zijn enkele praktische aanwijzingen om compressie succesvol te laten verlopen.
- Maak altijd een back-up van belangrijke bestanden voordat u een hele schijf comprimeert. Hoewel compressie veilig is, kan een fout in het systeem leiden tot gegevensverlies.
- Controleer of de schijf NTFS is. Zoals eerder genoemd, werkt compressie niet op FAT32 of exFAT.
- Start met een kleine map om te testen. Comprimeer bijvoorbeeld uw documentenmap en bekijk of de prestaties acceptabel zijn.
- Overweeg om de compressie alleen toe te passen op mappen die u niet vaak gebruikt. Zo behoudt u de snelheid voor actief werk.
- Gebruik de opdrachtprompt als u de compressie wilt automatiseren of terugdraaien. Met compact /u /s kunt u de compressie ongedaan maken.
- Wees voorzichtig met compressie op een SSD. Hoewel moderne SSD's voldoende schrijftolerantie hebben, kan elke schrijfactie de levensduur iets beïnvloeden. De ruimtewinst weegt hier vaak niet tegenop.
- Monitor de schijfruimte na compressie. Het kan zijn dat u meer winst boekt dan verwacht, maar ook dat u merkt dat sommige bestanden niet comprimeren.
Door deze tips te volgen, voorkomt u verrassingen. Het is altijd beter om stapsgewijs te werk te gaan dan in een keer de hele schijf te compressie te onderwerpen.
Hoe compressie terugdraaien?
Als u later besluit dat compressie niet gewenst is, kunt u deze eenvoudig ongedaan maken. Ga naar de eigenschappen van de schijf of map en schakel het vakje Compress deze schijf weer uit. Kies ervoor om de wijziging toe te passen op alle submappen en bestanden. Dit proces duurt ook enige tijd, maar uw bestanden worden weer in de oorspronkelijke staat teruggezet. U kunt ook de opdrachtprompt gebruiken: compact /u /s. Het terugdraaien is volledig omkeerbaar. Er gaan geen bestanden verloren. Houd er rekening mee dat de schijf direct minder vrije ruimte toont na het uitschakelen. Als u compressie alleen voor een specifieke map heeft gebruikt, kunt u die map afzonderlijk decompresseren. In de praktijk komt het zelden voor dat gebruikers compressie permanent willen uitschakelen, tenzij ze een snelle SSD hebben en de prestaties prioriteit geven boven opslag.
Referenties
In dit artikel is gebruikgemaakt van de volgende bronnen voor de beschrijving van de technieken en de werking van schijfcompressie in Windows.
Microsoft Support (pt-br) – Como comprimir arquivos e economizar espaço no HD com Windows 10. Beschikbaar via TechTudo: TechTudo overzicht compressie.
Olhar Digital – Como liberar espaço no Windows sem deletar nada. Beschikbaar via: Olhar Digital handleiding compact commando.
Daarnaast is algemene documentatie over NTFS en Windows-bestandssystemen geraadpleegd. De genoemde werkwijzen zijn getest in Windows 10 en 11.
