Taxonomia Bloom la gi?
Taxonomia Bloom, hay con duoc biet den voi ten goi Phan loai Bloom, la mot trong nhung khung ly thuyet co anh huong nhat trong linh vuc giao duc hien dai. He thong nay duoc nha tam ly hoc Benjamin Bloom cung cac cong su phat trien vao nhung nam 1950, nham phan loai cac muc tieu giao duc theo mot thu bac tu don gian den phuc tap. Ban dau, Bloom va nhom nghien cuu cua ong xac dinh ba linh vuc chinh cua hoc tap: linh vuc nhan thuc, linh vuc cam xuc va linh vuc tam ly van dong. Trong do, linh vuc nhan thuc la phan duoc su dung rong rai nhat va tro thanh nen tang cho nhieu phuong phap giang day tren toan the gioi.
Muc dich chinh cua Taxonomia Bloom la cung cap mot cong cu huu ich cho cac nha giao duc trong viec thiet ke chuong trinh hoc, xay dung cac bai kiem tra va danh gia ket qua hoc tap cua hoc sinh. Thay vi chi tap trung vao viec ghi nho kien thuc don thuan, khung phan loai nay khuyen khich giao vien huong den nhung muc tieu cao hon nhu phan tich, danh gia va sang tao. Dieu nay giup dam bao rang qua trinh day hoc khong chi dung lai o muc do nhan biet ma con phat trien kha nang tu duy phan bien va giai quyet van de cua nguoi hoc.
Tu khi ra doi, Taxonomia Bloom da trai qua nhieu lan dieu chinh va cap nhat. Phien ban cap nhat dang chu y nhat la vao nam 2001 do Lorin Anderson va David Krathwohl thuc hien, voi su thay doi tu cac danh tu sang cac dong tu de phan anh ro hon hanh dong hoc tap. Dua vao khung ly thuyet nay, giao vien co the xac dinh chinh xac hoc sinh dang o cap do tu duy nao va tu do thiet ke cac hoat dong hoc tap phu hop nham nang cao chat luong giao duc.
Linh vuc nhan thuc va sau cap do co ban
Linh vuc nhan thuc trong Taxonomia Bloom la phan duoc quan tam nhieu nhat boi vi no lien quan truc tiep den qua trinh tiep thu va xu ly thong tin cua con nguoi. Sau cap do duoc sap xep theo thu bac tu thap den cao bao gom: Knowledge, Comprehension, Application, Analysis, Synthesis va Evaluation. Trong do, Knowledge la cap do thap nhat, chi yeu cau nguoi hoc nho lai cac su kien, thuat ngu hay khai niem co ban. Comprehension doi hoi hieu duoc y nghia cua thong tin va co the dien dat bang cach khac. Application la kha nang su dung kien thuc vao nhung tinh huong cu the.
Khi len den cac cap do cao hon, Analysis yeu cau nguoi hoc phan chia thong tin thanh cac phan nho de hieu duoc cau truc va moi quan he giua chung. Synthesis la qua trinh ket hop cac yeu to rieng le de tao ra mot san pham moi hoac mot giai phap moi. Cuoi cung, Evaluation la cap do cao nhat, doi hoi nguoi hoc dua ra nhung danh gia, phan xet dua tren cac tieu chuan nhat dinh. He thong sau cap do nay da tro thanh cong cu quy chuan trong nhieu he thong giao duc tren the gioi.
Nam 2001, Anderson va Krathwohl cong bo phien ban dieu chinh cua Taxonomia Bloom, trong do cac cap do duoc dat lai ten bang dong tu de thien ve hanh dong hon. Cu the, Knowledge tro thanh Remember, Comprehension tro thanh Understand, Application tro thanh Apply, Analysis tro thanh Analyze, Synthesis duoc thay the bang Evaluate va Evaluation duoc nang len thanh Create. Su thay doi nay khong chi don thuan la ve ten goi ma con phan anh mot su dieu chinh quan trong ve thu tu cac cap do, khi Create duoc xem la cap do cao nhat thay vi Evaluation. Dieu nay cho thay su nhan manh vao kha nang sang tao va tao ra cai moi trong hoc tap.
Bang so sanh sau cap do goc va phien ban cap nhat
De de dang hinh dung su khac biet giua phien ban goc va phien ban cap nhat cua Taxonomia Bloom, bang duoi day se trinh bay chi tiet sau cap do o ca hai phien ban, cung voi cac dong tu mo ta va vi du cu the.
| Cap do goc | Cap do cap nhat | Dong tu mo ta | Vi du hoat dong |
|---|---|---|---|
| Knowledge | Remember | Nho lai, liet ke, nhan biet | Liet ke ten cac quoc gia trong khu vuc Dong Nam A |
| Comprehension | Understand | Giai thich, tom tat, dien dat | Tom tat noi dung chinh cua mot doan van |
| Application | Apply | Su dung, thuc hien, van dung | Ap dung cong thuc tinh dien tich hinh tron vao bai tap cu the |
| Analysis | Analyze | Phan tich, so sanh, phan biet | So sanh nguyen nhan cua hai cuoc chien tranh |
| Synthesis | Evaluate | Danh gia, phan xet, bao chung | Danh gia tinh hieu qua cua mot chinh sach kinh te |
| Evaluation | Create | Sang tao, thiet ke, xay dung | Thiet ke mot du an nghien cuu khoa hoc nho |
Bang tren cho thay su chuyen doi ro rang tu cach tiep can tinh huong ve danh tu sang cach tiep can dinh huong hanh dong bang dong tu. Phien ban cap nhat giup giao vien de dang hon trong viec viet cac muc tieu hoc tap cu the va do luong duoc. Dong thoi, viec chuyen Synthesis thanh Create va nang len vi tri cao nhat cung phan anh su thay doi trong triet
