Tại sao cần xem và quản lý mật khẩu trên PC?
Việc lưu trữ mật khẩu trên máy tính cá nhân là một tính năng tiện lợi nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro bảo mật. Khi bạn đăng nhập vào các trang web, ứng dụng hoặc mạng WiFi, hệ thống thường tự động ghi nhớ thông tin đăng nhập để lần sau bạn không cần nhập lại. Tuy nhiên, nếu không quản lý đúng cách, những mật khẩu này có thể bị lộ khi máy tính bị nhiễm mã độc hoặc khi người khác truy cập vào tài khoản của bạn. Hiểu được cách xem và quản lý mật khẩu trên PC sẽ giúp bạn kiểm soát thông tin cá nhân, thay đổi mật khẩu yếu hoặc xóa những tài khoản không còn sử dụng. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn từng bước để truy cập và quản lý mật khẩu đã lưu trên các trình duyệt phổ biến cũng như trong hệ điều hành Windows.
Cách xem mật khẩu đã lưu trong Google Chrome
Google Chrome là trình duyệt phổ biến nhất hiện nay, và nó có một trình quản lý mật khẩu tích hợp sẵn. Để xem các mật khẩu đã lưu trong Chrome, bạn cần thực hiện các bước sau. Đầu tiên, mở Chrome và nhấp vào biểu tượng ba dấu chấm ở góc trên bên phải. Chọn Cài đặt, sau đó kéo xuống mục Tự động điền và mật khẩu. Nhấp vào Trình quản lý mật khẩu của Google. Tại đây, bạn sẽ thấy danh sách các trang web đã lưu mật khẩu. Để xem mật khẩu cụ thể, nhấp vào biểu tượng con mắt bên cạnh mật khẩu đó. Chrome sẽ yêu cầu bạn xác thực bằng mật khẩu tài khoản Google hoặc mã PIN của máy tính nếu bạn đã thiết lập. Bạn cũng có thể truy cập trực tiếp qua địa chỉ chrome.com/settings/passwords để vào trang quản lý mật khẩu. Đây là cách nhanh nhất để kiểm tra mật khẩu mà không cần vào menu cài đặt.
Một điểm quan trọng là Chrome yêu cầu bạn phải đăng nhập vào tài khoản Google đồng bộ để sử dụng tính năng này. Nếu bạn chưa đồng bộ, mật khẩu sẽ chỉ được lưu cục bộ trên máy và bạn vẫn có thể xem chúng bằng cách nhập mật khẩu máy tính. Để tăng cường bảo mật, bạn nên kích hoạt xác thực hai yếu tố cho tài khoản Google của mình. Điều này giúp ngăn chặn người khác truy cập vào danh sách mật khẩu của bạn ngay cả khi họ có mật khẩu máy tính. Nếu bạn muốn xóa một mật khẩu đã lưu, chỉ cần nhấp vào biểu tượng ba chấm bên cạnh trang web đó và chọn Xóa. Chrome cũng có tính năng kiểm tra mật khẩu yếu hoặc bị lộ, bạn có thể tìm thấy trong phần Kiểm tra mật khẩu ở cùng trang cài đặt.
Quản lý mật khẩu trong Microsoft Credential Manager
Windows có một công cụ riêng gọi là Credential Manager để lưu trữ mật khẩu cho các ứng dụng và trang web. Công cụ này đặc biệt hữu ích khi bạn muốn xem mật khẩu đăng nhập vào các dịch vụ của Microsoft như Outlook, Office 365, hoặc các ứng dụng doanh nghiệp. Để mở Credential Manager, bạn nhấn tổ hợp phím Windows + R, gõ control, rồi nhấn Enter. Trong Control Panel, chọn Tài khoản người dùng, sau đó nhấp vào Trình quản lý thông tin xác thực. Bạn sẽ thấy hai phần: Thông tin xác thực Windows và Thông tin xác thực Web. Thông tin xác thực Windows chứa mật khẩu cho các kết nối mạng nội bộ, máy chủ từ xa, hoặc các ứng dụng Windows. Thông tin xác thực Web lưu mật khẩu từ các trang web mà bạn đã truy cập qua Internet Explorer hoặc Edge Legacy.
Để xem mật khẩu, nhấp vào mũi tên bên cạnh mục bạn muốn. Sau đó nhấp vào Hiển thị bên cạnh Mật khẩu. Windows sẽ yêu cầu bạn nhập mật khẩu tài khoản hoặc mã PIN để xác thực. Lưu ý rằng Credential Manager không hiển thị mật khẩu từ Chrome hay Firefox, vì các trình duyệt này có cơ chế lưu trữ riêng. Nếu bạn muốn thêm hoặc xóa thông tin xác thực, bạn có thể sử dụng các tùy chọn Thêm thông tin xác thực hoặc Xóa ở phía dưới. Đây là một cách tập trung để quản lý mật khẩu hệ thống mà không cần phải vào từng ứng dụng riêng lẻ. Tuy nhiên, bạn nên hạn chế lưu mật khẩu quan trọng ở đây nếu máy tính được dùng chung, vì bất kỳ ai có quyền truy cập vào tài khoản Windows đều có thể yêu cầu xem mật khẩu sau khi nhập mã PIN.
Xem mật khẩu trên Mozilla Firefox
Firefox cũng có trình quản lý mật khẩu tích hợp, nhưng cách truy cập hơi khác so với Chrome. Để xem mật khẩu trong Firefox, bạn mở trình duyệt và nhấp vào biểu tượng hamburger (ba đường kẻ ngang) ở góc phải. Chọn Cài đặt, sau đó chuyển đến tab Quyền riêng tư và Bảo mật. Kéo xuống phần Đăng nhập và mật khẩu, nhấp vào nút Đăng nhập đã lưu. Một cửa sổ mới sẽ hiển thị danh sách tất cả các trang web và tên người dùng đã lưu. Để xem mật khẩu, nhấp vào biểu tượng con mắt bên cạnh mật khẩu đó. Firefox sẽ yêu cầu bạn nhập mật khẩu chính của trình duyệt nếu bạn đã thiết lập, hoặc mật khẩu tài khoản hệ thống.
Firefox cũng cho phép bạn xuất danh sách mật khẩu ra file CSV để sao lưu. Tính năng này nằm trong cùng cửa sổ Đăng nhập đã lưu, tại biểu tượng ba chấm. Bạn nên cẩn thận khi sử dụng tính năng xuất vì file chứa mật khẩu dưới dạng văn bản thuần túy. Nếu bạn muốn bảo vệ tất cả mật khẩu trong Firefox, hãy thiết lập mật khẩu chính bằng cách vào Cài đặt > Quyền riêng tư và Bảo mật, kéo xuống mục Mật khẩu chính. Khi đã kích hoạt, mỗi lần bạn muốn xem mật khẩu, Firefox sẽ yêu cầu nhập mật khẩu chính này. Điều này rất hữu ích nếu máy tính của bạn bị người khác sử dụng mà không có sự giám sát.
Quản lý mật khẩu WiFi đã lưu trên Windows
Mạng WiFi là một trong những loại mật khẩu thường xuyên được lưu trên PC. Nếu bạn quên mật khẩu WiFi của mình hoặc muốn xem mật khẩu của mạng đã kết nối, Windows có một cách đơn giản. Đầu tiên, mở Cài đặt bằng tổ hợp phím Windows + I, chọn Mạng và Internet, sau đó chọn WiFi. Nhấp vào Quản lý các mạng đã biết, chọn mạng WiFi bạn muốn xem, rồi nhấp vào Thuộc tính. Trong cửa sổ thuộc tính, kéo xuống mục Khóa bảo mật mạng, đánh dấu chọn vào ô Hiển thị ký tự. Mật khẩu WiFi sẽ hiện ra ngay lập tức mà không cần xác thực thêm. Tuy nhiên, cách này chỉ hoạt động đối với mạng WiFi hiện tại mà bạn đang kết nối.
Để xem mật khẩu của tất cả các mạng WiFi đã từng kết nối, bạn có thể sử dụng dòng lệnh trong Windows Terminal. Mở Command Prompt với quyền quản trị viên bằng cách nhấp chuột phải vào nút Start và chọn Terminal (Admin). Gõ lệnh netsh wlan show profiles để xem danh sách các mạng WiFi. Sau đó, gõ lệnh netsh wlan show profile name=Tên mạng key=clear, thay Tên mạng bằng tên WiFi cụ thể. Kết quả sẽ hiển thị mật khẩu ở mục Key Content. Ngoài ra, bạn cũng có thể dùng lệnh rundll32.exe keymgr.dll,KRShowKeyMgr để mở cửa sổ quản lý mật khẩu mạng và tài khoản, sau đó nhấp vào Thông tin xác thực để xem mật khẩu đã lưu. Cách này yêu cầu bạn phải có quyền admin và nhập mật khẩu tài khoản để xem.
Xem mật khẩu đăng nhập Windows qua Registry
Đối với người dùng nâng cao, Windows Registry có thể lưu trữ mật khẩu đăng nhập trong một số trường hợp. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng cách này không phổ biến và chỉ áp dụng khi bạn đã thiết lập đăng nhập tự động hoặc lưu mật khẩu trong một số cấu hình đặc biệt. Để truy cập, bạn mở Registry Editor bằng cách gõ regedit trong hộp thoại Run. Điều hướng đến đường dẫn HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion\Winlogon. Tại đây, bạn tìm giá trị DefaultPassword. Nếu giá trị này tồn tại, nó sẽ hiển thị mật khẩu dưới dạng văn bản thuần. Lưu ý rằng trên các hệ thống Windows hiện đại, giá trị này thường không tồn tại hoặc được lưu dưới dạng mã hóa, nên bạn có thể thấy chuỗi ký tự lạ thay vì mật khẩu thực.
Sử dụng Registry để xem mật khẩu tiềm ẩn rủi ro lớn vì chỉ cần một thao tác sai có thể làm hỏng hệ thống. Bạn không nên tự ý sửa đổi các giá trị Registry nếu không hiểu rõ. Phương pháp này chủ yếu được dùng trong các tình huống khôi phục mật khẩu khi quên, nhưng nó không được khuyến khích cho người dùng thông thường. Thay vào đó, bạn nên sử dụng các công cụ quản lý mật khẩu tích hợp sẵn trong Windows như Credential Manager hoặc các trình duyệt để đảm bảo an toàn. Nếu bạn gặp vấn đề với mật khẩu đăng nhập Windows, cách tốt nhất là đặt lại mật khẩu qua tài khoản Microsoft hoặc sử dụng đĩa khôi phục.
Quản lý mật khẩu Google qua Google Password Manager
Ngoài việc xem mật khẩu trong Chrome, bạn có thể quản lý tất cả mật khẩu liên quan đến tài khoản Google thông qua trang web chuyên dụng. Truy cập vào passwords.google.com và đăng nhập bằng tài khoản Google của bạn. Trang này hiển thị danh sách tất cả mật khẩu bạn đã lưu khi sử dụng Chrome hoặc các ứng dụng Google khác. Bạn có thể tìm kiếm mật khẩu theo tên trang web, xem mật khẩu bằng cách nhấp vào biểu tượng con mắt, hoặc xóa mật khẩu không cần thiết. Google Password Manager cũng cung cấp tính năng kiểm tra mật khẩu yếu, mật khẩu bị lộ trong các vụ rò rỉ dữ liệu, và gợi ý thay đổi mật khẩu cho những tài khoản không an toàn.
Một ưu điểm lớn của Google Password Manager là bạn có thể truy cập từ bất kỳ thiết bị nào có kết nối internet, không chỉ riêng PC. Điều này giúp bạn đồng bộ mật khẩu giữa điện thoại và máy tính. Tuy nhiên, bạn cần đảm bảo tài khoản Google của mình được bảo vệ bằng xác thực hai yếu tố để tránh bị hack. Nếu bạn sử dụng nhiều trình duyệt khác nhau, bạn có thể nhập mật khẩu từ Chrome vào Google Password Manager hoặc ngược lại. Trang passwords.google.com cũng cho phép bạn xuất danh sách mật khẩu ra file CSV để sao lưu cá nhân, nhưng hãy lưu file này ở nơi an toàn vì nó chứa toàn bộ thông tin nhạy cảm.
Danh sách các bước bảo vệ mật khẩu trên PC
Để đảm bảo an toàn cho mật khẩu của bạn khi xem và quản lý trên PC, hãy thực hiện các biện pháp sau:
- Luôn đăng xuất khỏi tài khoản Google và các dịch vụ khi không sử dụng máy tính, đặc biệt là máy tính công cộng.
- Kích hoạt xác thực hai yếu tố cho tài khoản Google và tài khoản Microsoft để ngăn chặn truy cập trái phép.
- Đặt mật khẩu chính cho trình duyệt Firefox hoặc sử dụng mật khẩu Windows mạnh để bảo vệ danh sách mật khẩu.
- Thường xuyên kiểm tra mật khẩu yếu hoặc bị lộ thông qua công cụ Kiểm tra mật khẩu trong Chrome hoặc Google Password Manager.
- Không lưu mật khẩu cho các tài khoản ngân hàng hoặc thẻ tín dụng trên trình duyệt, thay vào đó hãy sử dụng ứng dụng quản lý mật khẩu chuyên dụng có mã hóa.
- Xóa mật khẩu của các trang web không còn
