สาเหตุหลักที่ทำให้มือถือขึ้นโฆษณารบกวน
ปัญหาโฆษณาแทรกบนหน้าจอมือถือเป็นสิ่งที่สร้างความรำคาญให้กับผู้ใช้งานจำนวนมาก การที่มือถือของคุณมีโฆษณาแสดงขึ้นมาบ่อยครั้งไม่ได้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ แต่มีสาเหตุหลักที่มาจากการทำงานของโปรแกรมและระบบโฆษณาในเชิงพาณิชย์ สาเหตุแรกคือการเก็บข้อมูลผู้ใช้อย่างเข้มข้น โดยแอปพลิเคชันส่วนใหญ่จะรวบรวมข้อมูลพฤติกรรมดิจิทัลของคุณ ไม่ว่าจะเป็นประวัติการค้นหา เว็บไซต์ที่เข้าชม ตำแหน่งที่ตั้ง และประเภทของแอปที่คุณใช้งานบ่อย ข้อมูลเหล่านี้จะถูกส่งไปยังเครือข่ายโฆษณาเพื่อวิเคราะห์ความสนใจของคุณ จากนั้นระบบจะแสดงโฆษณาที่ตรงกับพฤติกรรมนั้น โดยที่คุณไม่จำเป็นต้องพูดหรือพิมพ์อะไรออกมาเลย การโฆษณาในรูปแบบนี้เรียกว่า behavioral targeting ซึ่งเป็นกลไกที่ถูกใช้ในแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียและเสิร์ชเอนจินแทบทุกแห่ง
อีกสาเหตุหนึ่งที่พบได้บ่อยคือการติดตั้งแอปพลิเคชันจากแหล่งที่ไม่น่าเชื่อถือ หรือแอปที่แอบแฝงมาในรูปแบบโปรแกรมฟรี แอปเหล่านี้มักมี adware หรือมัลแวร์ที่ถูกฝังไว้ในโค้ด โดยเมื่อคุณเปิดใช้งานแอป ตัวโฆษณาจะทำงานในเบื้องหลังและแสดงป๊อปอัปขึ้นมาที่หน้าจอทันที แม้แต่แอปจากร้านค้าอย่างเป็นทางการก็อาจมีโฆษณาแทรกได้ หากแอปนั้นไม่ได้รับการตรวจสอบอย่างละเอียดพอ การให้สิทธิ์การใช้งานที่ไม่จำเป็นแก่มือถือ เช่น การให้สิทธิ์เข้าถึงไมโครโฟนหรือกล้องโดยไม่มีเหตุผลที่ชัดเจน ก็สามารถทำให้เกิดโฆษณาเฉพาะบุคคลที่แม่นยำมากขึ้น แม้ว่าข้อมูลเสียงจะถูกใช้ในการวิเคราะห์รูปแบบการใช้งานมากกว่าการดักฟังบทสนทนาโดยตรง
ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการฟังเสียงเพื่อโฆษณา
มีความเชื่อที่แพร่หลายว่าสมาร์ทโฟนของคุณกำลังแอบฟังบทสนทนาเพื่อนำไปปรับโฆษณาให้ตรงกับสิ่งที่คุณพูด ข้อเท็จจริงจากรายงานของ Esade Business School ชี้ให้เห็นว่า การฟังเสียงเพื่อโฆษณาแบบเต็มรูปแบบนั้นไม่ใช่กลไกหลักที่ใช้กันในอุตสาหกรรม เพราะการเก็บข้อมูลพฤติกรรมดิจิทัลนั้นมีประสิทธิภาพเพียงพอที่จะคาดเดาความสนใจของผู้ใช้ได้โดยไม่ต้องพึ่งพาเสียง การที่คุณพูดถึงสินค้าชนิดหนึ่งแล้วเห็นโฆษณาของสินค้านั้นในภายหลัง มักเกิดจากการที่คุณค้นหาหรือเปิดดูข้อมูลที่เกี่ยวข้องก่อนหน้านี้ ซึ่งระบบสามารถเชื่อมโยงข้อมูลเหล่านั้นได้โดยอัตโนมัติ
อย่างไรก็ตาม มีงานวิจัยจาก Kaspersky ที่ชี้ให้เห็นว่า บางแอปพลิเคชันอาจขอสิทธิ์เข้าถึงไมโครโฟนเพื่อบันทึกคีย์เวิร์ดหรือรูปแบบเสียงบางอย่าง เพื่อใช้ในการโฆษณาตามบริบท โดยที่ผู้ใช้ไม่ได้รับแจ้งอย่างชัดเจน การกระทำนี้เรียกว่า audio keylogging ซึ่งอาจเกิดขึ้นได้ในกรณีที่แอปไม่ได้ปฏิบัติตามนโยบายความเป็นส่วนตัวอย่างเคร่งครัด แต่ก็ไม่ใช่เรื่องที่พบได้ทั่วไปในแอปที่มีชื่อเสียง แบรนด์ใหญ่ๆ อย่าง Facebook เคยออกมายืนยันในปี 2016 ว่าไม่ได้ใช้เสียงจากไมโครโฟนในการสร้างโฆษณา โดยให้เหตุผลว่าอัลกอริทึมของพวกเขาสามารถอ่านความสนใจจากข้อมูลที่ผู้ใช้แชร์และคลิกได้อย่างแม่นยำอยู่แล้ว การเข้าใจถึงข้อเท็จจริงเหล่านี้จะช่วยให้คุณไม่ตื่นตระหนกและสามารถจัดการกับปัญหาการแจ้งเตือนโฆษณาได้อย่างมีสติ
วิธีปิดโฆษณากวนใจบนมือถืออย่างได้ผล
การจัดการกับโฆษณาที่ขึ้นบนมือถือสามารถทำได้หลายขั้นตอน ตั้งแต่การตั้งค่าระบบภายในเครื่อง การลบแอปที่ต้องสงสัย ไปจนถึงการใช้เครื่องมือบล็อกโฆษณา ต่อไปนี้เป็นวิธีการที่คุณสามารถทำได้ทันทีเพื่อลดจำนวนโฆษณาที่แสดงขึ้นมา
- ตรวจสอบแอปที่ติดตั้งในโทรศัพท์ โดยเฉพาะแอปที่คุณไม่รู้จักหรือเพิ่งติดตั้งก่อนที่โฆษณาจะเริ่มขึ้น ให้ถอนการติดตั้งแอปเหล่านั้นทันที
- ปิดการอนุญาตให้แอปแสดงการแจ้งเตือนที่ไม่จำเป็น โดยไปที่การตั้งค่าแจ้งเตือนของระบบแล้วปิดการแจ้งเตือนของแอปที่คุณสงสัยว่าเป็นต้นเหตุ
- ใช้เบราว์เซอร์ที่มีฟังก์ชันบล็อกโฆษณาในตัว เช่น Brave หรือ Firefox Focus เพื่อป้องกันโฆษณาบนเว็บไซต์
- ติดตั้งแอปพลิเคชันสำหรับบล็อกโฆษณา เช่น AdGuard หรือ Blokada ซึ่งสามารถกรองโฆษณาในระดับเครือข่ายได้
- รีเซ็ตการตั้งค่าโฆษณาเฉพาะบุคคลในบัญชี Google และ Apple ID โดยยกเลิกการติดตามโฆษณาเพื่อไม่ให้ระบบนำข้อมูลของคุณไปใช้
เมื่อคุณทำตามขั้นตอนเหล่านี้แล้ว โฆษณาส่วนใหญ่ควรจะลดลงอย่างเห็นได้ชัด แต่ถ้าปัญหายังคงอยู่ การสแกนหามัลแวร์ด้วยโปรแกรมป้องกันไวรัสที่มีชื่อเสียง เช่น Bitdefender หรือ Malwarebytes ก็เป็นทางเลือกที่ควรทำ การสแกนจะช่วยตรวจจับ adware ที่ซ่อนอยู่ในระบบและลบออกได้อย่างปลอดภัย
การตั้งค่าโฆษณาเฉพาะบุคคลและความเป็นส่วนตัว
การจัดการกับการตั้งค่าโฆษณาเฉพาะบุคคลเป็นอีกหนึ่งวิธีที่มีประสิทธิภาพ เนื่องจากโฆษณาจำนวนมากเกิดจากการที่ผู้ลงโฆษณาเข้าถึงรหัสโฆษณาของคุณผ่านแพลตฟอร์มต่างๆ การปิดการติดตามโฆษณาจะทำให้ระบบไม่สามารถรวบรวมข้อมูลเพื่อสร้างโฆษณาที่ตรงกับความสนใจของคุณได้อีกต่อไป สำหรับผู้ใช้ Android คุณสามารถเข้าไปที่การตั้งค่าแล้วเลือก Google จากนั้นเลือกโฆษณา แล้วเปิดใช้งานตัวเลือกยกเลิกการปรับโฆษณาตามความสนใจ สำหรับผู้ใช้ iPhone ให้ไปที่การตั้งค่า เลือกความเป็นส่วนตัวและความปลอดภัย จากนั้นเลือกการติดตาม แล้วปิดอนุญาตให้แอปร้องขอการติดตาม
นอกจากนี้ การลบประวัติการค้นหาและข้อมูลแคชของเบราว์เซอร์เป็นระยะก็ช่วยลดโอกาสที่โฆษณาจะปรากฏขึ้นมาได้เช่นกัน เพราะข้อมูลที่ถูกเก็บไว้ในโทรศัพท์จะถูกนำไปใช้สร้างรูปแบบพฤติกรรมของคุณ หากคุณไม่อยากให้ระบบจดจำพฤติกรรมของคุณเลย ควรใช้ฟังก์ชันเรียกดูแบบส่วนตัว (Private Browsing) หรือโหมดไม่ระบุตัวตนในเบราว์เซอร์ทุกครั้งที่เข้าใช้งาน การตั้งค่าเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของการควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลที่คุณสามารถทำได้ด้วยตัวเอง
ตารางเปรียบเทียบวิธีการปิดโฆษณาบนแพลตฟอร์มต่างๆ
| แพลตฟอร์ม | วิธีการตั้งค่า | ระดับความยาก |
|---|---|---|
| Android | ไปที่ Settings > Google > Ads > เลือก Opt out of Ads Personalization | ง่าย |
| iOS | ไปที่ Settings > Privacy & Security > Tracking > ปิด Allow Apps to Request to Track | ง่าย |
| เบราว์เซอร์ Chrome | ไปที่ Settings > Privacy and Security > Cookies and other site data > เลือก Block third-party cookies | ปานกลาง |
| ไปที่ Settings > Privacy > Ads > Ad settings > เลือก Not allowed สำหรับการโฆษณาตามพฤติกรรม | ปานกลาง |
การใช้ตารางนี้เป็นแนวทางจะช่วยให้คุณสามารถจัดการโฆษณาได้อย่างตรงจุดในแต่ละแพลตฟอร์มที่คุณใช้งานเป็นประจำ อย่าลืมอัปเดตการตั้งค่าเหล่านี้เป็นระยะ เพราะระบบปฏิบัติการและแอปพลิเคชันมักมีการเปลี่ยนแปลงนโยบายความเป็นส่วนตัวบ่อยครั้ง การตรวจสอบทุกสามถึงหกเดือนจะช่วยให้คุณควบคุมการแสดงโฆษณาได้ดีขึ้น
การป้องกันล่วงหน้าไม่ให้มือถือขึ้นโฆษณา
เมื่อคุณจัดการกับโฆษณาที่มีอยู่แล้ว ควรหาวิธีป้องกันไม่ให้ปัญหาเกิดขึ้นซ้ำอีก วิธีที่สำคัญที่สุดคือการเลือกติดตั้งแอปพลิเคชันจากร้านค้าที่น่าเชื่อถือเท่านั้น และอ่านความคิดเห็นของผู้ใช้ก่อนติดตั้งทุกครั้ง หากแอปใดมีคะแนนต่ำหรือมีข้อความเตือนเกี่ยวกับโฆษณาจำนวนมาก ควรหลีกเลี่ยงแอปนั้น นอกจากนี้ การให้สิทธิ์แก่แอปอย่างระมัดระวังก็เป็นกุญแจสำคัญ แอปที่ขอสิทธิ์เข้าถึงข้อมูลที่ไม่จำเป็น เช่น เกมที่ขอเข้าถึงไมโครโฟนหรือรายชื่อผู้ติดต่อ ควรถูกปฏิเสธหรือลบออกทันที
การใช้ระบบปฏิบัติการรุ่นล่าสุดก็ช่วยลดความเสี่ยงเช่นกัน เพราะผู้พัฒนาระบบมักจะเพิ่มฟังก์ชันการควบคุมความเป็นส่วนตัวที่เข้มงวดมากขึ้นในทุกอัปเดต สำหรับผู้ใช้ Android การปิดใช้งานการติดตั้งแอปจากแหล่งที่ไม่รู้จักในระบบความปลอดภัยของเครื่องก็เป็นสิ่งที่ควรทำเสมอ สุดท้ายนี้ หากคุณต้องการลดจำนวนโฆษณาอย่างถาวร การสมัครใช้บริการเวอร์ชันพรีเมียมของแอปที่คุณใช้บ่อย เช่น โปรแกรมดูวิดีโอหรือแอปเพลง จะช่วยกำจัดโฆษณาที่แทรกภายในแอปได้อย่างสิ้นเชิง และยังช่วยสนับสนุนผู้พัฒนาให้สามารถสร้างเนื้อหาที่มีคุณภาพต่อไปได้
ข้อมูลอ้างอิง
ข้อมูลที่ใช้ในบทความนี้รวบรวมจากแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือหลายแห่ง โดยเฉพาะจากสถาบันการศึกษาและบริษัทด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์ รายละเอียดเพิ่มเติมสามารถศึกษาได้จาก Esade Business School ซึ่งอธิบายเกี่ยวกับกลไกการโฆษณาที่ใช้ข้อมูลดิจิทัลมากกว่าเสียงจากไมโครโฟน โดยสามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่ dobetter.esade.edu นอกจากนี้ Kaspersky ยังได้เผยแพร่งานวิจัยเกี่ยวกับการติดตามข้อมูลผ่านไมโครโฟนและวิธีการป้องกัน ซึ่งคุณสามารถอ่านได้ที่ me-en.kaspersky.com ข้อมูลจาก Bitdefender เกี่ยวกับการกำจัดแอดแวร์บนมือถือก็เป็นประโยชน์อย่างมาก ซึ่งสามารถเข้าถึงได้ที่เว็บไซต์หลักของบริษัท สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับสถิติความรำคาญของผู้ใช้ สามารถอ้างอิงจากรายงานของ Verizon ที่ตีพิมพ์ในปีที่ผ่านมา
