รู้จักไฟล์ XPS คืออะไร ก่อนเปิดดูบนอุปกรณ์ต่างๆ
ไฟล์ XPS หรือ XML Paper Specification เป็นรูปแบบเอกสารที่พัฒนาโดยไมโครซอฟท์เพื่อใช้แทนที่ PDF ในบางกรณี โดยเฉพาะในระบบปฏิบัติการ Windows รุ่นเก่า ไฟล์ XPS จะเก็บเลย์เอาต์ ฟอนต์ และรูปภาพไว้ในแพ็คเกจเดียว ทำให้เอกสารมีรูปแบบตายตัวไม่เปลี่ยนไปตามเครื่องที่เปิดดู แม้ว่าปัจจุบัน PDF จะเป็นมาตรฐานที่นิยมมากกว่า แต่คุณยังอาจเจอไฟล์ XPS จากเอกสารราชการ หนังสือคู่มือ หรือโปรแกรมเก่าๆ บทความนี้จะอธิบายวิธีการเปิดไฟล์ XPS บนคอมพิวเตอร์ Windows, Mac, Linux และสมาร์ทโฟนอย่างละเอียด พร้อมทั้งเทคนิคการแปลงไฟล์เพื่อความสะดวกในการใช้งาน
วิธีเปิดไฟล์ XPS บน Windows 10 และ Windows 11
Windows มีโปรแกรมดู XPS ในตัวชื่อ XPS Viewer ซึ่งใน Windows 10 และ 11 อาจไม่ได้ติดตั้งไว้ตั้งแต่แรก แต่คุณสามารถเพิ่มได้ง่ายๆ ผ่านการตั้งค่าระบบ
ขั้นตอนการติดตั้ง XPS Viewer บน Windows 10/11 มีดังนี้
- เปิดเมนู Start แล้วคลิก Settings (ไอคอนรูปเฟือง)
- เลือก Apps จากนั้นคลิก Optional Features
- คลิกปุ่ม Add a feature
- พิมพ์ค้นหาคำว่า XPS Viewer
- เลือก XPS Viewer จากรายการที่ปรากฏ แล้วคลิก Install
- รอสักครู่จนการติดตั้งเสร็จสิ้น
- เมื่อติดตั้งเสร็จ คุณสามารถดับเบิลคลิกไฟล์ XPS เพื่อเปิดด้วย XPS Viewer ได้ทันที
อีกวิธีหนึ่งคือผ่าน Control Panel ไปที่ Programs and Features เลือก Turn Windows features on or off จากนั้นหา XPS Viewer และทำเครื่องหมาย checkbox แล้วกด OK ระบบจะติดตั้งให้โดยอัตโนมัติ หลังจากนั้นคุณสามารถดับเบิลคลิกไฟล์ XPS เพื่อเปิดดูเอกสารแบบพิมพ์หรือแชร์ได้

ถ้าคุณไม่ต้องการติดตั้งโปรแกรมเพิ่มเติม คุณสามารถใช้เว็บเบราว์เซอร์ Chrome หรือ Edge ในการเปิดไฟล์ XPS ได้ โดยเพียงลากไฟล์ไปวางในหน้าต่างเบราว์เซอร์ หรือคลิกขวาที่ไฟล์แล้วเลือก Open with แล้วเลือกเบราว์เซอร์ที่รองรับ อย่างไรก็ตาม การแสดงผลอาจไม่สมบูรณ์เท่า XPS Viewer ดั้งเดิม
สำหรับผู้ที่ต้องการดูรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับการติดตั้ง XPS Viewer ด้วยตนเอง สามารถอ่านคำแนะนำจาก Microsoft Support อย่างเป็นทางการ ซึ่งจะอธิบายทุกขั้นตอนอย่างชัดเจน
เปิดไฟล์ XPS บน Mac และ Linux
ทั้ง macOS และ Linux ไม่มีโปรแกรมดู XPS ในตัว ดังนั้นคุณจำเป็นต้องใช้ซอฟต์แวร์ภายนอกหรือแปลงไฟล์ก่อน
สำหรับผู้ใช้ Mac ตัวเลือกที่ดีที่สุดคือการใช้ซอฟต์แวร์ NiXPS หรือจะใช้บริการออนไลน์แปลงไฟล์ XPS เป็น PDF แล้วเปิดด้วยโปรแกรม Preview ที่มีอยู่แล้วก็ได้ ตัวอย่างเช่น เว็บไซต์ Aspose หรือ Zamzar ให้คุณอัปโหลดไฟล์ XPS และดาวน์โหลดไฟล์ PDF ที่แปลงแล้ว วิธีนี้สะดวกและไม่ต้องติดตั้งอะไรเพิ่มเติม แต่ต้องใช้อินเทอร์เน็ตและอาจมีข้อจำกัดเรื่องขนาดไฟล์

สำหรับ Linux สามารถใช้ Master PDF Editor ซึ่งรองรับการเปิด XPS ได้ดี หรือจะใช้โปรแกรม Okular ของ KDE ที่มีความสามารถคล้ายกัน นอกจากนี้ยังสามารถใช้บรรทัดคำสั่งด้วยเครื่องมืออย่าง libxps เพื่อแปลงเป็น PDF ได้อีกด้วย อย่างไรก็ตาม หากคุณไม่สะดวกติดตั้งโปรแกรม การใช้บริการออนไลน์ก็เป็นทางเลือกที่ง่ายที่สุดเช่นกัน
โปรดทราบว่าไฟล์ XPS ที่มีฟอนต์หรือเอฟเฟกต์พิเศษอาจแสดงผลไม่ครบถ้วนเมื่อเปิดบน Mac หรือ Linux หากความถูกต้องแม่นยำของเอกสารเป็นสิ่งสำคัญ ควรแปลงเป็น PDF ก่อนใช้งาน
เปิดไฟล์ XPS บนมือถือ Android และ iPhone
สมาร์ทโฟนไม่มีโปรแกรมดู XPS แบบเนทีฟ แต่คุณสามารถใช้แอปพลิเคชันหรือบริการคลาวด์เพื่อเปิดดูเอกสารเหล่านี้ได้
บน Android ให้ติดตั้งแอป XPS Viewer Online หรือใช้แอป Office ของ Microsoft ที่รองรับไฟล์ XPS ได้ในระดับหนึ่ง วิธีที่ง่ายกว่าคืออัปโหลดไฟล์ขึ้น Google Drive หรือ Dropbox แล้วเปิดผ่าน Google Docs ซึ่งจะแปลงเนื้อหาให้ดูได้ทันที โดยคุณอาจต้องแสดงความคิดเห็นว่าไฟล์นั้นแสดงผลได้ถูกต้องหรือไม่

บน iPhone และ iPad สามารถใช้แอป Files ในตัวเพื่อเปิดไฟล์ XPS ได้บ้าง แต่ควรใช้แอปแปลงไฟล์ เช่น File Converter หรือใช้บริการคลาวด์อย่าง iCloud Drive ร่วมกับแอปดูเอกสารของบริษัทอื่น เช่น Adobe Acrobat Reader (แม้จะไม่รองรับ XPS โดยตรง แต่สามารถเปิดผ่านการแปลงออนไลน์)
อีกทางเลือกที่ใช้ได้ทั้งสองระบบคือการใช้เว็บไซต์ดู XPS ออนไลน์ เช่น Aspose XPS Viewer โดยตรงจากเบราว์เซอร์บนมือถือ เพียงอัปโหลดไฟล์แล้วกดแสดงผล วิธีนี้ไม่ต้องติดตั้งแอปเพิ่มเติม แต่ต้องมีอินเทอร์เน็ต
ตารางเปรียบเทียบวิธีการเปิดไฟล์ XPS ในแต่ละระบบปฏิบัติการ
| ระบบปฏิบัติการ | วิธีการแนะนำ | ความสะดวก | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| Windows 10/11 | ติดตั้ง XPS Viewer จาก Optional Features | ง่าย ใช้ฟรี | การแสดงผลสมบูรณ์ที่สุด |
| macOS | แปลงเป็น PDF ด้วยเว็บไซต์ Aspose หรือ Zamzar | ไม่ต้องติดตั้ง | ต้องใช้อินเทอร์เน็ต |
| Linux | Master PDF Editor หรือ Okular | ปานกลาง | อาจต้องติดตั้งเพิ่มเติม |
| Android | Google Docs อัปโหลดจาก Google Drive | สะดวกถ้าชินกับ Google | การจัดรูปแบบอาจเพี้ยน |
| iOS | ใช้แอปแปลงไฟล์ หรือบริการออนไลน์ | ปานกลาง | ต้องดาวน์โหลดแอปเพิ่ม |
เทคนิคการแปลงไฟล์ XPS เป็น PDF เพื่อความเข้ากันได้
การแปลงไฟล์ XPS เป็น PDF เป็นวิธีที่ดีที่สุดในการทำให้เอกสารสามารถเปิดได้ทุกอุปกรณ์โดยไม่ต้องติดตั้งโปรแกรมพิเศษ เพราะ PDF เป็นมาตรฐานสากลที่รองรับทั้ง Windows, Mac, Linux และมือถือทุกรุ่น
มีหลายวิธีในการแปลงไฟล์ XPS บน Windows คุณสามารถใช้โปรแกรม Microsoft XPS Document Writer ซึ่งเป็นเครื่องพิมพ์เสมือนที่ติดตั้งมากับ Windows แล้วไปที่เมนูพิมพ์ใน XPS Viewer เลือกเครื่องพิมพ์ Microsoft Print to PDF ก็จะได้ไฟล์ PDF ออกมา ส่วนบน Mac และ Linux คุณสามารถใช้บริการออนไลน์ดังที่กล่าวแล้ว หรือจะใช้เครื่องมือบรรทัดคำสั่ง เช่น xpstopdf (ใน Linux) หากคุณต้องการแปลงทีละมากๆ

สำหรับเว็บไซต์แปลงไฟล์ออนไลน์ที่เชื่อถือได้มีหลายแห่ง เช่น Aspose, Zamzar, Online-Convert.com แต่ควรระวังเรื่องความปลอดภัยของข้อมูล โดยเฉพาะเอกสารที่มีข้อมูลส่วนตัว หากเป็นเอกสารสำคัญควรใช้โปรแกรมที่ติดตั้งในเครื่องหรือเครื่องพิมพ์เสมือนของ Windows แทน
อีกทางเลือกหนึ่งคือใช้โปรแกรมฟรีอย่าง LibreOffice ซึ่งสามารถเปิดไฟล์ XPS และบันทึกเป็น PDF ได้โดยตรง LibreOffice รองรับทั้ง Windows, Mac และ Linux ดังนั้นหากคุณทำงานข้ามระบบปฏิบัติการบ่อยๆ การติดตั้ง LibreOffice อาจคุ้มค่า
ข้อควรระวังและปัญหาที่พบบ่อยเมื่อเปิดไฟล์ XPS
ถึงแม้ XPS Viewer จะเปิดไฟล์ได้ดี แต่ก็มีข้อจำกัดบางประการ เช่น ไฟล์ XPS ที่สร้างจากโปรแกรมเก่าอาจใช้ฟอนต์ที่ไม่ได้ติดตั้งในเครื่องของคุณ ทำให้ข้อความแสดงผิดเพี้ยน นอกจากนี้ XPS Viewer ไม่รองรับการแก้ไขเอกสาร คุณทำได้เพียงดู พิมพ์ หรือบันทึกเป็นไฟล์ XPS เท่านั้น ไม่สามารถแก้ไขข้อความหรือรูปภาพได้
หากเจอไฟล์ XPS ที่เปิดไม่ได้ ให้ลองตรวจสอบว่าคุณได้ติดตั้ง XPS Viewer อย่างถูกต้อง หรือลองใช้วิธีอื่น เช่น เปิดผ่านเบราว์เซอร์ หรือแปลงเป็น PDF ก่อน บางครั้งไฟล์ XPS อาจเสียหายจากการดาวน์โหลดไม่สมบูรณ์ ควรลองดาวน์โหลดใหม่

สำหรับผู้ใช้ Mac ที่ใช้บริการแปลงไฟล์ออนไลน์ ควรตรวจสอบนโยบายความเป็นส่วนตัวของเว็บไซต์นั้นๆ ว่ามีการลบไฟล์ต้นฉบับหลังจากแปลงเสร็จหรือไม่ หากไม่แน่ใจ ควรใช้โปรแกรมที่ติดตั้งในเครื่อง เช่น NiXPS หรือใช้ระบบคลาวด์ขององค์กร
อีกปัญหาหนึ่งคือไฟล์ XPS ที่มีขนาดใหญ่ อาจทำให้การแปลงออนไลน์ช้าหรือล้มเหลว ให้ลองแยกไฟล์เป็นส่วนย่อยก่อน หรือใช้โปรแกรมในเครื่องที่มีทรัพยากรเพียงพอ
แหล่งข้อมูลและลิงก์ที่เป็นประโยชน์
หากคุณต้องการศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับไฟล์ XPS และวิธีการเปิดดู สามารถอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลต่อไปนี้
ข้อมูลจาก Microsoft Support อย่างเป็นทางการเกี่ยวกับการติดตั้ง XPS Viewer: Install XPS Viewer on Windows 10/11
คู่มือจาก WikiHow ที่อธิบาย 3 วิธีเปิดไฟล์ XPS บนอุปกรณ์ต่างๆ: 3 Ways to Open XPS Files
ข้อมูลจาก Adobe Help Center เกี่ยวกับความแตกต่างของ XPS และ PDF: XPS Files: What They Are, How to Open & Convert to PDF
นอกจากนี้ คุณยังสามารถอ่านเนื้อหาจาก Univision และ OkDiario ที่มีคำแนะนำสำหรับผู้ใช้ทั่วไป หรือใช้เครื่องมือแปลงไฟล์ฟรีจาก Aspose Products ที่ระบุไว้ในบทความนี้
สรุป
การเปิดไฟล์ XPS ไม่ใช่เรื่องยาก เพียงแค่คุณทราบวิธีการที่เหมาะสมกับอุปกรณ์ที่คุณใช้ บน Windows เครื่องมือ XPS Viewer ที่ติดตั้งเพิ่มจาก Optional Features จะช่วยให้คุณดูเอกสารได้สมบูรณ์ที่สุด ส่วนบน Mac หรือ Linux ควรใช้บริการแปลงไฟล์ออนไลน์หรือโปรแกรมที่รองรับ เช่น NiXPS หรือ Master PDF Editor สำหรับมือถือ การอัปโหลดไปยัง Google Drive แล้วเปิดผ่าน Google Docs เป็นทางเลือกที่สะดวกที่สุด แต่หากคุณต้องการความถูกต้องในการแสดงผล ควรแปลงไฟล์ XPS เป็น PDF ก่อนใช้งานเสมอ หวังว่าบทความนี้จะช่วยให้คุณสามารถเปิดไฟล์ XPS ได้อย่างง่ายดายทั้งบนคอมพิวเตอร์และสมาร์ทโฟน





