Wat is thumbs.db en waarom komt het voor in Windows 10?
Thumbs.db is een verborgen databasebestand dat door oudere Windows-versies automatisch werd aangemaakt in mappen met afbeeldingen, video’s of documenten. Het doel was om miniaturen (thumbnails) van deze bestanden te cachen, zodat Windows Verkenner de voorbeeldfunctie sneller kon laden. In Windows XP, Vista, 7 en 8 was het normaal om in elke map met media een thumbs.db bestand aan te treffen.
Met de komst van Windows 10 is die aanpak echter radicaal veranderd. Microsoft heeft het beheer van thumbnails decentraliseerd. In plaats van per map een apart bestand, wordt nu alle thumbnailinformatie opgeslagen in een centrale database op de systeemschijf. Deze centrale cache bevindt zich in de map C:\Gebruikers\[jouw gebruikersnaam]\AppData\Local\Microsoft\Windows\Verkenner en heeft namen als thumbcache_32.db, thumbcache_96.db, enzovoort. Windows 10 genereert dus standaard geen nieuwe thumbs.db bestanden meer per map.
Toch kan het gebeuren dat u nog steeds thumbs.db bestanden tegenkomt in Windows 10. Dit zijn dan vrijwel altijd overblijfselen van een oudere Windows-versie, bijvoorbeeld als u de harde schijf van een oude computer hebt aangesloten of als u bestanden hebt overgezet van een oude Windows 7-installatie. Ook kunnen sommige programma's van derden, zoals bepaalde fotobewerkingssoftware of netwerkshare-diensten, nog steeds thumbs.db aanmaken alsof het een oudere Windows-versie betreft. Dit is echter niet het standaardgedrag van Windows 10.
Het is belangrijk te weten dat thumbs.db op zichzelf geen virus of malware is. Het is een veilig systeembestand dat alleen maar schijfruimte inneemt – en soms voor verwarring zorgt omdat het plotseling opduikt in mappen waar u het niet verwacht. In de meeste gevallen kunt u het zonder problemen verwijderen, en eventueel voorkomen dat het ooit terugkeert.
Thumbs.db verwijderen in Windows 10: de eenvoudigste methoden
Omdat de bestanden meestal verborgen zijn, zult u eerst moeten zorgen dat u verborgen bestanden kunt zien. Open Windows Verkenner, klik op het tabblad ‘Beeld’ en vink de optie ‘Verborgen items’ aan. Nu worden alle bestanden en mappen getoond, waaronder thumbs.db.
Hieronder vindt u een stappenplan om thumbs.db handmatig te verwijderen, gevolgd door een lijst met de meest effectieve werkwijzen.
- Methode 1 – Handmatig verwijderen: Navigeer naar de map waarin u thumbs.db ziet staan. Selecteer het bestand, druk op de Delete-toets en bevestig de actie. Het bestand verdwijnt naar de Prullenbak. Leeg daarna de Prullenbak om de schijfruimte echt vrij te maken.
- Methode 2 – Via de opdrachtprompt (Cmd): Open de opdrachtprompt als beheerder. Typ de opdracht
del /ah /s /f c:\*.thumbs.db(vervang c: door de stationsletter waarop u wilt zoeken) en druk op Enter. Deze opdracht verwijdert alle thumbs.db bestanden in alle submappen, ook de verborgen exemplaren. - Methode 3 – Gebruik een batchscript: Maak een nieuw tekstbestand aan en plak daarin:
del /ah /s /f C:\*.thumbs.db(eventueel meerdere stations). Sla het op als .bat-bestand en voer het uit als beheerder. Zo kunt u het later opnieuw gebruiken. - Methode 4 – Via Schijfopruiming: Windows 10 heeft een ingebouwde tool om onnodige bestanden te verwijderen, inclusief verouderde thumbnailcache. Typ ‘Schijfopruiming’ in het startmenu, selecteer de juiste schijf, vink ‘Miniaturen’ aan en voer het opruimen uit. Hiermee wist u echter de centrale thumbcache, niet per se thumbs.db in specifieke mappen.
Als u de voorkeur geeft aan een visueel overzicht van de voor- en nadelen, bekijk dan de onderstaande tabel.
Voordelen en nadelen van de verschillende verwijderingsmethoden
| Methode | Voordelen | Nadelen |
|---|---|---|
| Handmatig verwijderen | Eenvoudig, geen extra tools nodig | Niet geschikt voor grote aantallen mappen; tijdrovend |
| Opdrachtprompt (del commando) | Snel en krachtig; doorzoekt alle submappen | Kan per ongeluk andere bestanden raken als de opdracht fout wordt getypt |
| Batchscript | Herbruikbaar; eenvoudig te delen | Beheerderrechten nodig; vergeet niet meerdere stations toe te voegen |
| Schijfopruiming | Veilig ingebouwd in Windows; wist ook oude cache | Verwijdert niet altijd thumbs.db in mappen die door andere applicaties zijn aangemaakt |
De beste keuze hangt af van hoeveel mappen u moet opschonen. Voor een enkele map volstaat handmatige verwijdering. Voor een hele schijf is de opdrachtprompt of een batchscript efficiënter.
Voorkomen dat thumbs.db terugkeert in Windows 10
Omdat Windows 10 standaard geen thumbs.db meer genereert, is het meestal niet nodig om iets uit te schakelen. Maar als u ziet dat het bestand blijft terugkomen – bijvoorbeeld door oude netwerkshares of software van derden – dan kunt u de thumbnailcache volledig uitschakelen. Let op: dit heeft wel gevolgen voor de prestatie van Windows Verkenner, want voorbeeldweergaven van afbeeldingen worden dan niet meer gegenereerd.
Volg deze stappen om de thumbnailcache uit te schakelen:
Open Windows Verkenner, klik op het tabblad ‘Beeld’ en vervolgens op ‘Opties’ (rechtsboven). Ga naar het tabblad ‘Beeld’ en schakel het vinkje uit bij ‘Altijd pictogrammen weergeven, nooit miniaturen’. Klik op ‘Toepassen’ en ‘OK’. Hierna zal Windows 10 geen thumbnails meer maken, en dus ook geen thumbs.db bestanden (zelfs niet in de centrale cache).
Een alternatief is het aanpassen van een registerinstelling. Open de Register-editor (regedit) als beheerder, navigeer naar HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\Explorer en maak een DWORD (32-bit) aan met de naam ‘NoThumbnailCache’ en waarde 1. Na een herstart is de cache uitgeschakeld.
Let op: het uitschakelen van de thumbnailcache kan de laadtijd van mappen met veel afbeeldingen verminderen, maar u verliest wel de handige miniaturenweergave. Overweeg of u de centrale cache alleen wilt opschonen in plaats van permanent uit te schakelen.
Wat te doen met de centrale thumbcache in Windows 10?
Zoals eerder vermeld slaat Windows 10 de miniaturen op in een centrale database in de verkenner-map onder AppData. Deze cache kan na verloop van tijd flink in omvang groeien, tot wel enkele honderden megabytes. Het is veilig om deze bestanden te verwijderen of te wissen met Schijfopruiming. Windows maakt ze daarna automatisch opnieuw aan wanneer u weer door mappen met afbeeldingen bladert.
Een handige tip: u kunt de centrale cache ook handmatig verwijderen door de map C:\Gebruikers\[gebruikersnaam]\AppData\Local\Microsoft\Windows\Verkenner te openen en alle thumbcache_*.db bestanden te wissen. Zorg wel dat Windows Verkenner gesloten is, anders zijn sommige bestanden vergrendeld. Nadat u ze hebt verwijderd, herstart u de computer of explorer.exe om de cache opnieuw te laten aanmaken.
Sommige gebruikers vragen zich af of thumbs.db of de centrale thumbcache een veiligheidsrisico vormt. Het antwoord is nee: het zijn gewone systeembestanden die alleen thumbnailinformatie bevatten. Ze kunnen geen virussen verbergen, want dat zou een apart bestand zijn. Wel kunnen kwaadwillenden de bestandsnaam misbruiken om malware te verbergen, maar dat geldt voor elk bestand. Blijf dus altijd alert bij het downloaden van bestanden of het openen van vreemde mappen.
Geavanceerde tips voor het beheer van thumbnails
Als u regelmatig te maken hebt met grote hoeveelheden afbeeldingen of video’s, overweeg dan om het genereren van thumbnails op netwerkschijven helemaal uit te schakelen. Dit doet u via het groepsbeleid (voor Windows 10 Pro, Enterprise of Education) of via het register. Met groepsbeleid (gpedit.msc) gaat u naar Computerconfiguratie\Beheersjablonen\Windows-onderdelen\Windows Verkenner en stelt u ‘Thumbnailcache uitschakelen’ in op ‘Ingeschakeld’.
Voor thuisgebruikers zonder groepsbeleid is de registermethode het beste. Naast de bovenstaande instelling kunt u ook een DWORD aanmaken onder HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Policies\Microsoft\Windows\Explorer met de naam ‘DisableThumbnailCache’ en waarde 1. Dit effect is systeembreed en geldt voor alle gebruikers.
Het is ook interessant om te weten dat het Microsoft Learn-artikel over bestands- en mapdeling uitlegt dat thumbs.db vaak op netwerklocaties achterblijft als die eerder door oudere Windows-versies zijn benaderd. Door de centrale cache in te schakelen (standaard in Windows 10) bespaart u schijfruimte en vermindert u het aantal verborgen bestanden.
Voor wie nog dieper wil graven: op Wikipedia over thumbs.db wordt gedetailleerd uitgelegd hoe het bestand is geëvolueerd en waarom het in moderne besturingssystemen is vervangen door de centrale cache. Het artikel is een aanrader om te begrijpen waarom het bestand nu nog maar zelden voorkomt.
Conclusie
Thumbs.db in Windows 10 is een overblijfsel uit het verleden. Het bestand wordt niet standaard aangemaakt, maar kan nog aanwezig zijn uit eerdere Windows-versies of door software van derden. Het verwijderen ervan is eenvoudig: handmatig, via de opdrachtprompt of met Schijfopruiming. Als u wilt voorkomen dat het terugkeert, kunt u de thumbnailcache uitschakelen, maar dat heeft invloed op de voorbeeldweergave. De centrale thumbcache – de moderne variant – kunt u probleemloos opschonen met de ingebouwde tool.
Denk eraan dat deze bestanden geen veiligheidsrisico vormen, maar wel onnodig schijfruimte in beslag nemen. Met de methoden in dit artikel raakt u ze snel kwijt en houdt u uw mappen overzichtelijk.
Referenties
Dit artikel is samengesteld op basis van de volgende bronnen. Microsoft Learn: antwoorden op veelgestelde vragen over thumbcache-bestanden en preventie van thumbs.db. ADSLzone: uitleg over de werking van thumbs.db in Windows 10. PcHardwarePro: informatie over de centrale thumbnailcache en de veiligheid van het bestand. Proyectoa.com: handleiding voor het uitschakelen van thumbs.db via registerinstellingen. Wikipedia: overzicht van de geschiedenis en functie van thumbs.db. TenForums: discussie over het al dan niet voorkomen van thumbs.db in Windows 10. SitePoint: stappen om de thumbnailcache uit te schakelen in Windows 10. Al deze bronnen bevestigen dat Windows 10 geen thumbs.db per map genereert, maar een centrale cache gebruikt, en dat het bestand veilig verwijderd kan worden.
