Inleiding
Het ontbreken van een speciale Print Screen-toets op je toetsenbord kan verwarrend zijn. Vooral als je gewend bent om snel screenshots te maken met die ene knop. Moderne laptops en compacte toetsenborden laten deze toets vaak weg om ruimte te besparen. Toch zijn er meerdere manieren om hetzelfde resultaat te bereiken. Dit artikel legt uit wat je kunt doen als je toetsenbord geen Print Screen-toets heeft. Je leert over alternatieve sneltoetsen, instellingen in Windows en handige hulpmiddelen die je helpen bij het maken van screenshots.
Of je nu een gebruiker van Windows 10 of Windows 11 bent, de oplossingen zijn eenvoudig toepasbaar. Vaak is er een functie die je nog niet kende. Denk aan een combinatie van toetsen die precies hetzelfde doet. Soms kun je via de instellingen een andere toets aanwijzen voor het schermopname. Dit artikel geeft je stap voor stap uitleg. Je hoeft geen technische kennis te hebben om alles werkend te krijgen.
Het is belangrijk om te weten dat het probleem niet altijd bij het ontbreken van de toets ligt. Soms is de toets wel aanwezig, maar doet hij het niet zoals verwacht. Dan kan het zijn dat de functie is uitgeschakeld of dat je een speciale toetscombinatie moet gebruiken. Daarom behandelen we ook deze situaties. Met de informatie in dit artikel kun je snel weer screenshots maken, ongeacht je toetsenbordindeling.
Waarom ontbreekt de Print Screen toets?
Fabrikanten van laptops en compacte toetsenborden kiezen er steeds vaker voor om de Print Screen-toets weg te laten. Dit heeft te maken met de beperkte ruimte op het toetsenbord. Toetsen zoals Home, End, Page Up en Page Down worden al gemist op veel modellen. De Print Screen-toets is vaak een van de eerste die verdwijnt. In plaats daarvan gebruiken fabrikanten functietoetsen of combinaties met de Fn-toets.
Ook bij draagbare toetsenborden voor tablets of 60% mechanische toetsenborden ontbreekt de toets regelmatig. Dit is een bewuste keuze om het toetsenbord compacter te maken. Gelukkig heeft Microsoft dit probleem onderkend en biedt Windows verschillende alternatieven. De meeste gebruikers weten niet dat er al een ingebouwde oplossing is die je met een simpele sneltoets kunt activeren.
Het is ook mogelijk dat je toetsenbord de Print Screen-toets wel heeft, maar dat hij anders heet. Soms staat er 'PrtSc' of 'SysRq' op dezelfde toets. In dat geval hoef je alleen de Fn-toets in te drukken om hem te gebruiken. Controleer daarom altijd eerst de labeling van alle toetsen. Vaak staat de functie in een kleinere letter of een andere kleur op een toets.
Alternatieve sneltoetsen voor Print Screen
Als je geen Print Screen-toets hebt, kun je gebruikmaken van sneltoetsen die Windows standaard aanbiedt. De meest directe manier is het gebruik van de Windows-toets in combinatie met andere toetsen. Hieronder vind je een lijst met alternatieven die je direct kunt gebruiken.
- Windows-toets + Shift + S – Hiermee open je het knipprogramma van Windows. Je kunt direct een rechthoek, een venster of het hele scherm vastleggen. De afbeelding wordt naar het klembord gekopieerd en je kunt deze plakken in een document of bewerkingsprogramma.
- Windows-toets + PrtScn – Als je toetsenbord wel een PrtScn-toets heeft maar geen aparte Print Screen-toets, probeer dan deze combinatie. De screenshot wordt dan automatisch opgeslagen in de map 'Schermopnamen' onder 'Afbeeldingen'.
- Windows-toets + G – Deze combinatie opent de Xbox Game Bar. Daarmee kun je niet alleen screenshots maken, maar ook video-opnames van je scherm. Het is handig voor gamers, maar werkt ook voor kantoorwerk.
- Alt + PrtScn – Als je alleen het actieve venster wilt vastleggen, probeer dan Alt ingedrukt te houden terwijl je op PrtScn drukt (of de equivalente combinatie). Dit werkt op de meeste toetsenborden, ook al is de Print Screen-toets ingebouwd via Fn.
De combinatie Windows-toets + Shift + S is misschien wel de handigste. Je hoeft niet te onthouden waar de screenshot wordt opgeslagen, want je bepaalt zelf het gebied. Je kunt daarna direct bewerken met het knipprogramma van Windows. De sneltoets werkt in alle versies van Windows 10 en Windows 11. Als je deze eenmaal gebruikt, wil je geen aparte Print Screen-toets meer.
Fn-combinaties voor compacte toetsenborden
Op veel laptops en compacte toetsenborden moet je de Fn-toets gebruiken om speciale functies te bereiken. De Print Screen-functie zit dan op een van de cijfertoetsen of op een functietoets (F1 t/m F12). Kijk goed naar de symbolen op de toetsen. Vaak staat er een camera-icoon of de afkorting 'PrtSc' in een andere kleur. De exacte combinatie verschilt per merk, maar veelgebruikte varianten zijn:
- Fn + Windows-toets + Spatiebalk (dit is een officiële combinatie van Microsoft voor een screenshot)
- Fn + PrtSc (als de PrtSc-toets wel aanwezig is maar onder een functie)
- Ctrl + Fn + PrtSc voor sommige Dell-laptops
- Fn + Insert of Fn + F11 bij oudere modellen
De combinatie Fn + Windows-toets + Spatiebalk is speciaal. Deze werkt ook op sommige toetsenborden waar de Print Screen-toets volledig ontbreekt. Het maakt gebruik van de Windows-screenshotfunctie en slaat de afbeelding direct op. Probeer deze combinatie altijd eerst. Als het niet werkt, controleer dan in de handleiding van je laptop welke toetsen je moet gebruiken. Het kan zijn dat de functie is uitgeschakeld in de BIOS-instellingen, maar dat komt zelden voor.
Instellen via Windows Instellingen
Windows biedt de mogelijkheid om een aparte toets in te stellen voor het knipprogramma. Dit is handig als je toetsenbord wel een Print Screen-toets heeft, maar deze niet werkt zoals verwacht. Volg onderstaande stappen om de functie te activeren. De tabel geeft een overzicht van de stappen.
| Stap | Actie | Resultaat |
|---|---|---|
| 1 | Open Instellingen via het startmenu of Windows-toets + I. | Het venster met instellingen verschijnt. |
| 2 | Ga naar 'Toegankelijkheid' (ook wel 'Accessibility' in Engelse versies). | Je ziet verschillende opties voor toegankelijkheid. |
| 3 | Klik aan de linkerkant op 'Toetsenbord'. | De toetsenbordinstellingen worden getoond. |
| 4 | Scroll naar de sectie 'Sneltoetsen voor print screen'. | Er staat een schakelaar: 'Gebruik de Print Screen-knop om schermknippen te openen'. |
| 5 | Zet de schakelaar op 'Aan'. | Nu werkt de PrtScn-toets (als die aanwezig is) als een snelkoppeling naar het knipprogramma. |
Door deze instelling aan te zetten, kun je met een simpele druk op de PrtScn-toets het knipprogramma openen. Als je toetsenbord geen fysieke PrtScn-toets heeft, kun je deze optie overslaan. In dat geval kun je de combinatie Windows-toets + Shift + S gebruiken. Deze werkt altijd, ongeacht de instellingen. Het is een goed idee om deze optie te testen, want sommige gebruikers merken niet dat de toets eigenlijk functioneert nadat ze de schakelaar hebben aangezet.
Extern toetsenbord als test
Als je twijfelt of het probleem aan het toetsenbord of aan de software ligt, kun je een extern toetsenbord aansluiten. Een usb-toetsenbord met een dedicated Print Screen-toets is ideaal. Sluit het aan op je laptop of computer en probeer de toets. Als de screenshot dan wel werkt, weet je dat het probleem hardwarematig is. Het kan zijn dat je interne toetsenbord defect is of dat de Print Screen-toets simpelweg ontbreekt.
Een extern toetsenbord is ook handig om te testen of de combinaties zoals Windows + Shift + S goed werken. Soms is het interne toetsenbord niet in staat om bepaalde toetscombinaties te registreren door hardwarebeperkingen. Dit komt vooral voor bij oudere laptops. De aanschaf van een los toetsenbord is niet duur, maar voor de meeste gebruikers is het geen permanente oplossing. Je kunt ook gewoon de sneltoetsen blijven gebruiken zonder externe hardware.
Gebruik van ingebouwde knippen en schetsen tool
Windows heeft een eigen tool genaamd 'Knippen en schetsen' (Snipping Tool). Deze is standaard geïnstalleerd op Windows 10 en 11. Je opent hem via het startmenu of door Windows-toets + Shift + S te drukken. De tool biedt vier modi: vrije vorm, rechthoekig, venster en volledig scherm. Na het maken van een screenshot kun je deze direct bewerken met een pen, marker of gum. Je kunt ook een vertraging instellen van 3 of 10 seconden, handig voor het vastleggen van menu's.
Het grote voordeel van deze tool is dat hij onafhankelijk is van je toetsenbord. Zelfs als je helemaal geen Print Screen-toets hebt, kun je de tool openen via het startmenu. Typ 'knippen' in de zoekbalk en je ziet het programma verschijnen. Je kunt het ook aan de taakbalk vastmaken voor snelle toegang. Veel gebruikers vinden dit een prettiger alternatief dan de sneltoets, omdat je de tool kunt instellen om automatisch op te slaan of te delen.
Je kunt ook de oude 'Knipprogramma' (Snipping Tool) gebruiken. Deze is nog aanwezig in Windows 10 maar wordt in Windows 11 vervangen door Knippen en schetsen. Beide tools doen hetzelfde. Als je de voorkeur geeft aan een eenvoudigere interface, kun je de klassieke versie nog steeds vinden via het startmenu. Het is echter aan te raden om de nieuwste versie te gebruiken, omdat deze beter integreert met Windows en updates krijgt.
Third-party software voor screenshots
Naast de ingebouwde tools zijn er ook externe programma's die het maken van screenshots nog eenvoudiger maken. Voorbeelden zijn Snappy, Greenshot, Lightshot en PicPick. Deze programma's bieden extra functies zoals bewerken, annoteren, direct uploaden naar cloudopslag en het vastleggen van scrollende pagina's. Ze zijn vaak gratis voor persoonlijk gebruik. Je kunt ze installeren en vervolgens een eigen sneltoets toewijzen, bijvoorbeeld een combinatie die je wel hebt op je toetsenbord.
Let er wel op dat je geen programma's installeert die onnodig veel systeembronnen verbruiken. De meeste screenshot tools zijn licht en draaien op de achtergrond. Een aanrader is Greenshot, dat open source is en zeer populair bij IT-professionals. Je kunt het instellen om de Print Screen-toets te vervangen, zelfs als die ontbreekt. Het programma herkent de toets van het besturingssysteem en vangt het signaal op. Het nadeel is dat je Windows-toets + Shift + S dan niet meer werkt als je Greenshot instelt als standaard. Je kunt echter beide naast elkaar gebruiken.
Als je vaak screenshots maakt voor werk of opleiding, is het investeren in een betaalde tool als Snagit de moeite waard. Deze heeft uitgebreide bewerkingsmogelijkheden en ondersteunt video-opname. Maar voor de meeste gebruikers is de combinatie van de ingebouwde Windows-tools en een gratis programma ruim voldoende.
Controleer de toetslabeling
Soms denk je dat de Print Screen-toets ontbreekt, maar is hij alleen anders gelabeld. Op veel toetsenborden staat 'PrtSc', 'PrtScn' of 'Print Screen' in kleine letters. Bij internationale toetsenborden vind je ook de aanduiding 'SysRq' (System Request). Deze toets bevindt zich vaak samen met de Scroll Lock en Pause Break-toetsen. Op compacte toetsenborden kan de functie Print Screen op een van de cijfertoetsen zitten, zoals op de 6-toets of de 0-toets, in combinatie met Fn.
Kijk dus niet alleen naar de grote letters, maar ook naar de symbolen in de hoek van de toets. Gebruik een loep als het nodig is. Je kunt ook online de handleiding van je toetsenbord of laptop opzoeken. Typ het modelnummer in en zoek naar 'toetsenbordindeling' of 'keyboard layout'. Daar staat precies welke combinatie je moet gebruiken voor een screenshot. Het is een kleine moeite die veel frustratie kan besparen.
Als je een toetsenbord met verlichting hebt, kun je soms in de software van het toetsenbord zelf de functies herprogrammeren. Bij gamingtoetsenborden van merken als Logitech of Razer kun je een macro instellen die de Print Screen-functie uitvoert. Dit is een geavanceerdere oplossing, maar het geeft je volledige controle.
Conclusie
Het ontbreken van een Print Screen-toets is geen groot probleem. Windows biedt meerdere alternatieven die net zo snel werken, zoals de combinatie Windows-toets + Shift + S. Door de instellingen aan te passen, kun je ook een andere toets de functie geven. Met een externe tool of door de Fn-toets te gebruiken, los je het probleem eenvoudig op. Het belangrijkste is dat je weet waar je moet zoeken. Probeer eerst de standaard sneltoetsen. Werkt dat niet, kijk dan naar de Fn-combinaties. Als laatste optie installeer je een gratis programma.
Het is ook goed om te weten dat de meeste moderne laptops en compacte toetsenborden zijn ontworpen zonder Print Screen-toets. De fabrikanten vertrouwen op de sneltoetsen van Windows. Het is dus geen fout, maar een bewuste keuze. Je kunt er snel aan wennen en profiteren van de extra functies van het knipprogramma, zoals het bewerken en delen van screenshots.
Referenties
Microsoft Support. Sneltoets voor print screen. Geraadpleegd via de officiële Microsoft Support website. Beschikbaar op: https://support.microsoft.com/en-us/windows/keyboard-shortcut-for-print-screen-601210c0-b3a9-7b58-bc40-bae4dcf5f108
Microsoft Docs. Toegankelijkheid toetsenbordinstellingen. Geraadpleegd via de Microsoft documentatie. Beschikbaar op: https://support.microsoft.com/en-us/windows/accessibility-keyboard-settings
ShiftShift. Print screen not working? Geraadpleegd via de ShiftShift blog. Beschikbaar op: https://shiftshift.app/pt_PT/blog/print-screen-not-working
Microsoft. Knipprogramma. Geraadpleegd via de Microsoft ondersteuningspagina. Beschikbaar op: https://support.microsoft.com/en-us/windows/snipping-tool
WikiHow. 5 formas
