Hoe schakel je NDVA uit? Stappen en uitleg

Wat is NVDA en waarom zou je het willen uitschakelen?

NVDA, wat staat voor NonVisual Desktop Access, is een gratis en opensource schermlezer voor Windows. Het programma wordt veel gebruikt door mensen met een visuele beperking om met een computer te kunnen werken. De software leest de tekst op het scherm voor en geeft audiobeschrijvingen van acties die je uitvoert. NVDA is een krachtig hulpmiddel, maar er kunnen situaties zijn waarin je het tijdelijk wilt uitschakelen of volledig wilt stoppen. Misschien werk je in een gedeelde ruimte en wil je even geen gesproken feedback, of gebruik je een ander hulpmiddel dat conflicteert met NVDA. Ook kan het voorkomen dat je per ongeluk NVDA hebt ingeschakeld en niet weet hoe je het uitzet. Het is dan handig om te weten welke toetscombinaties en menuopties beschikbaar zijn. In dit artikel lees je stap voor stap hoe je NVDA uitschakelt, zowel tijdelijk als permanent.

Het uitschakelen van NVDA is niet ingewikkeld, maar het vereist wel kennis van de juiste sneltoetsen. Veel nieuwe gebruikers raken in de war doordat NVDA de toetsen op een eigen manier interpreteert. Een toets als Insert of CapsLock fungeert dan als NVDA-toets. Het is daarom belangrijk om te weten welke modus je gebruikt. Standaard staat de NVDA-toets op Insert, maar als je toetsenbord geen Insert-toets heeft, wordt vaak CapsLock gebruikt. In de volgende secties bespreken we de meest gebruikte methoden, van tijdelijk uitschakelen van de spraak tot het volledig afsluiten van het programma.

De belangrijkste sneltoetsen voor het uitschakelen van NVDA

Er zijn twee primaire manieren om NVDA tijdelijk of permanent uit te schakelen. De eenvoudigste methode is het tijdelijk uitschakelen van de spraak zonder het programma te sluiten. Je kunt NVDA dempen met de toetscombinatie Insert+S of CapsLock+S, afhankelijk van je instellingen. Als je deze combinatie gebruikt, schakelt NVDA over naar de modus waarin geen gesproken feedback wordt gegeven. Het programma blijft wel actief, maar je hoort niets meer. Dit is handig als je snel even geen voorlezen wilt, maar de software later weer wilt inschakelen zonder alles opnieuw te starten.

De tweede methode is het volledig afsluiten van NVDA. Druk hiervoor op NVDA+Q, dat wil zeggen Insert+Q of CapsLock+Q. Daarna verschijnt een dialoogvenster waarin je kunt kiezen voor Afsluiten of Opnieuw opstarten. Je drukt op Enter om te bevestigen. Het programma wordt dan volledig gestopt. Dit is de beste optie als je NVDA niet meer nodig hebt of als je het programma wilt herstarten omdat het niet goed functioneert. Let op: als je NVDA uitschakelt, verlies je alle spraak- en braille-uitvoer tot je het programma opnieuw start.

Hieronder vind je een lijst met de meest gebruikte sneltoetsen voor het uitschakelen van NVDA.

• Insert+S of CapsLock+S: schakelt de spraakmodus in of uit (tijdelijke demping).
• Insert+Q of CapsLock+Q: opent het dialoogvenster om NVDA af te sluiten.
• Insert+F2: opent het NVDA-menu, waarna je via de pijltjestoetsen kunt navigeren naar Afsluiten.
• Ctrl+Alt+Delete: opent het Windows-veiligheidsvenster, waarna je NVDA via Taakbeheer kunt beëindigen.

Het is belangrijk om te weten dat deze sneltoetsen werken in de standaardinstellingen. Als je de NVDA-toets hebt aangepast, gebruik dan die modificator in plaats van Insert of CapsLock. Je kunt de instellingen wijzigen in het NVDA-menu onder Voorkeuren en Toetsenbord.

Een overzicht van uitschakelmethoden in tabelvorm

Om een snel overzicht te geven van de verschillende manieren om NVDA uit te schakelen, staat in de volgende tabel de actie, de toetscombinatie en een korte uitleg.

De tabel laat zien dat er meerdere wegen leiden naar het uitschakelen van NVDA. De snelste manier is meestal Insert+Q, tenzij je alleen de spraak tijdelijk wilt uitschakelen. Het gebruik van Taakbeheer is een laatste redmiddel als de normale sneltoetsen niet werken. Dit kan gebeuren als NVDA vastloopt of als de toetsenbordconfiguratie is beschadigd.

Problemen oplossen bij het uitschakelen van NVDA

Het kan voorkomen dat de gebruikelijke sneltoetsen niet reageren. Dit heeft vaak te maken met de toetsenbordindeling of met conflicten met andere software. Een veelvoorkomend probleem is dat de Insert-toets niet werkt omdat deze op sommige laptops is vervangen door een combinatie van Fn+toets. In dat geval moet je ofwel de CapsLock gebruiken als NVDA-toets, of de toetsenbordinstellingen aanpassen via het NVDA-menu. Ga hiervoor naar Voorkeuren, Toetsenbord en selecteer de optie CapsLock als NVDA-modificator. Je kunt ook de toetsenbordindeling wijzigen naar een laptopindeling, waarbij de Insert-toets wordt nagebootst.

Een ander probleem is dat NVDA de toetsen niet herkent omdat het venster van NVDA niet de focus heeft. Zorg er altijd voor dat het NVDA-venster actief is of dat het programma actief is op de achtergrond. Als je per ongeluk op een ander venster klikt, kan het zijn dat de sneltoetsen niet worden geregistreerd. Druk dan eerst op een toets zoals Tab om de focus naar het NVDA-venster te verplaatsen. In sommige gevallen kun je ook de toetscombinatie NVDA+Ctrl+Q gebruiken om het programma geforceerd te stoppen, maar deze combinatie is niet standaard geconfigureerd.

Als geen van deze methoden werkt, kun je het programma beëindigen via Taakbeheer. Druk op Ctrl+Alt+Delete en selecteer Taakbeheer. Zoek in de lijst naar NVDA of nvda.exe, klik er met de rechtermuisknop op en kies Taak beëindigen. Dit is een drastische maatregel, maar het is effectief als het programma vastzit. Na een herstart van NVDA is het verstandig om de instellingen opnieuw te controleren om herhaling te voorkomen.

Aanvullende tips en links voor verdere hulp

Naast het uitschakelen van NVDA zijn er nog andere nuttige functies die je kunt gebruiken. Zo kun je de spraakmodus aanpassen via de toets Insert+S door meerdere keren te drukken. Hiermee schakel je tussen de modi Spraak aan, Spraak uit, Piepjes en Braille. Dit is handig als je alleen een korte onderbreking nodig hebt. Daarnaast is er een functie om NVDA volledig te verwijderen van je computer, maar dit is iets anders dan uitschakelen. Gebruik het NVDA-menu onder Extra om het deïnstallatieprogramma te starten. Dit is echter alleen aan te raden als je NVDA definitief niet meer wilt gebruiken.

Voor meer gedetailleerde informatie over de sneltoetsen van NVDA kun je de officiële documentatie raadplegen. De NVDA-projectwebsite biedt een volledige lijst van opdrachten. Een van de bronnen is de referentiegids voor toetscommando's van NV Access. Deze gids is beschikbaar in het Portugees, maar ook in andere talen. Een andere nuttige bron is de Snelle referentie voor opdrachten van NVDA.es. Hoewel deze sites op niet-Nederlandse gebruikers zijn gericht, zijn de toetscombinaties universeel.

Conclusie

Het uitschakelen van NVDA is een eenvoudig proces als je de juiste sneltoetsen kent. Of je nu tijdelijk de spraak wilt dempen met Insert+S of het programma volledig wilt stoppen met Insert+Q, de handelingen zijn snel aan te leren. De tabel in dit artikel geeft een duidelijk overzicht van de mogelijkheden. Mocht je problemen ondervinden, controleer dan eerst je toetsenbordindeling en de instelling van de NVDA-toets. Als dat niet helpt, kun je via Taakbeheer altijd een noodstop uitvoeren. Onthoud dat NVDA een robuust programma is dat zelden crasht, maar het is goed om voorbereid te zijn. Gebruik de genoemde links om de officiële documentatie te raadplegen voor verdere verdieping. Met deze kennis kun je snel en efficiënt NVDA bedienen, of het nu gaat om het even onderbreken van de spraak of het volledig afsluiten van de software.

Referenties

NV Access. (n.d.). NVDA Key Commands Reference (Portugees). Geraadpleegd van https://download.nvaccess.org/documentation/pt_PT/keyCommands.html
NVDA.es. (n.d.). Referencia rápida de órdenes. Geraadpleegd van https://nvda.es/documentacion/referencia-rapida-de-ordenes/
NVDA Project Add-ons Repository. (n.d.). Retirar o NVDA (Kill NVDA). Geraadpleegd van https://addons.nvda-project.org/addons/killNVDA.pt_PT.html
Pulis, B. (n.d.). 5 atalhos do NVDA. Geraadpleegd van https://brunopulis.com/blog/5-atalhos-nvda/