Saturatie op de oximeter: wat betekent het?

Wat is saturatie en waarom is het belangrijk?

Saturatie, ook wel zuurstofsaturatie genoemd, geeft aan hoeveel hemoglobine in uw bloed is beladen met zuurstof. De oximeter meet dit non-invasief via een sensor die op uw vinger, oorlel of teen wordt geplaatst. De waarde wordt weergegeven als SpO2, wat staat voor saturatie van perifere zuurstof. Deze meting is essentieel om te beoordelen of uw lichaam voldoende zuurstof krijgt. Een te lage saturatie kan wijzen op een onderliggend probleem, zoals een longaandoening, hartfalen of een infectie. Vooral tijdens de coronapandemie werd de oximeter een veelgebruikt hulpmiddel om vroegtijdig zuurstoftekort te signaleren. Het begrijpen van uw saturatiewaarden helpt u om tijdig medische hulp in te schakelen.

Hoe werkt een oximeter?

Een oximeter is een klein apparaatje dat werkt met licht. Het stuurt twee golflengtes licht door uw weefsel – rood en infrarood. Oxyhemoglobine (hemoglobine met zuurstof) en deoxyhemoglobine (hemoglobine zonder zuurstof) absorberen deze golflengtes anders. Door het verschil in absorptie te meten, berekent het apparaat de saturatie. Het resultaat verschijnt binnen een paar seconden op het scherm. De meting is pijnloos en snel. Wel is het belangrijk dat u stil zit en de sensor correct is geplaatst. Nagellak of koude handen kunnen de meting verstoren.

Normale saturatiewaarden voor volwassenen

Voor een gezonde volwassene ligt de normale saturatie tussen 95% en 100%. Een waarde boven 95% wordt als goed beschouwd. Bij waarden tussen 90% en 95% is er reden tot zorg. Dit kan wijzen op een beginnend zuurstoftekort. Waarden onder 90% zijn kritisch en vereisen onmiddellijk medisch ingrijpen. In dat geval is extra zuurstof nodig. Chronische longpatiënten hebben soms een lager normaalbereik, maar dat moet altijd door een arts worden vastgesteld. Het is belangrijk om te weten dat kleine afwijkingen van 1% of 2% meestal niet direct gevaarlijk zijn, maar bij een dalende trend moet u alert zijn.

Wanneer is uw saturatie te laag?

Een saturatie onder 90% noemen we hypoxemie. Dit zuurstoftekort kan leiden tot ernstige gezondheidsproblemen. De eerste symptomen zijn vaak kortademigheid, verwardheid, snelle hartslag en een blauwe verkleuring van lippen of vingers. Bij een acute daling moet u direct 112 bellen. Chronisch lage waarden, zoals bij COPD, worden vaak getolereerd, maar dan met strikte medische begeleiding. De tabel hieronder geeft een overzicht van saturatiewaarden en de bijbehorende actie.

Factoren die de meting kunnen beïnvloeden

Niet elke meting is perfect. Oximeters kunnen een afwijking van tot 2% hebben ten opzichte van de werkelijke saturatie. Dat betekent dat een gemeten waarde van 82% in werkelijkheid tussen 80% en 84% kan liggen. Deze afwijking is acceptabel voor een thuismonitor, maar niet voor kritische beslissingen in het ziekenhuis. Enkele factoren die de meting verstoren zijn:

• Nagellak, vooral donkere kleuren, blokkeert het licht.
• Koude handen of een slechte doorbloeding.
• Beweging van de hand of vinger tijdens de meting.
• Anemie of bloedarmoede, waardoor de hemoglobine-concentratie laag is.
• Koolmonoxidevergiftiging, die een vals hoge saturatie geeft.
• Sterke omgevingslichten, zoals zonlicht of tl-verlichting.

Als u twijfelt aan de meting, herhaal deze dan onder rustige omstandigheden of raadpleeg een arts voor een bloedgasanalyse (SaO2). Deze is preciezer dan de SpO2 van een oximeter.

Hoe betrouwbaar is een oximeter?

Oximeters zijn over het algemeen betrouwbaar voor het opsporen van een trend, maar ze zijn geen vervanging voor medische diagnostiek. Kwaliteitsvolle oximeters van gerenommeerde merken geven goede resultaten. Goedkope modellen kunnen onnauwkeuriger zijn. Als u een oximeter thuis gebruikt, let dan op de volgende punten: gebruik het apparaat zoals voorgeschreven, reinig de sensor regelmatig en vergelijk de waarden niet blindelings met die van een ander persoon. Voor een nauwkeurige diagnose is vaak aanvullend onderzoek nodig. Voor meer informatie over het gebruik van een oximeter kunt u terecht op de website van Thuisarts.

Praktische tips voor het meten van uw saturatie

Om een betrouwbare meting te krijgen, volgt u deze richtlijnen:

• Zit rustig en ontspan uw hand.
• Verwijder nagellak van de vinger die u gebruikt.
• Zorg dat uw hand warm is – wrijf ze indien nodig tegen elkaar.
• Plaats de oximeter goed: de sensor moet tegen de vingertop aanliggen.
• Wacht tot het getal stabiel is (meestal 10-30 seconden).
• Meet meerdere keren per dag op vaste tijdstippen om trends te zien.

Als uw waarden regelmatig onder 95% dalen terwijl u in rust bent, is het verstandig om uw huisarts te raadplegen. Ook als u klachten heeft zoals benauwdheid, pijn op de borst of duizeligheid, wacht dan niet af. Een lage saturatie kan wijzen op een longembolie, ernstige longontsteking of hartfalen. Meer informatie over lage saturatie en de gevolgen vindt u bij de Hartstichting.

Referenties

De informatie in dit artikel is gebaseerd op erkende medische bronnen:

• Tua Saúde – Oximetrie: wat is saturatie en hoe wordt het gemeten? (tuasaude.com/oximetria/)
• CNN Brasil – Wat is zuurstofsaturatie en wat is het normale niveau? (cnnbrasil.com.br/saude/correspondente-medico-o-que-e-saturacao-de-oxigenio-e-qual-o-nivel-normal/)
• Audipub – Wat is de afkorting voor saturatie? (auditorioibirapuera.com.br/qual-a-sigla-de-saturacao/)
• ABC.MED.BR – Oximetrie: wat is het en hoe wordt het uitgevoerd? (abc.med.br/p/exames-e-procedimentos/1384073/oximetria-o-que-e-e-como-e-feita.htm)
• Wikipedia – Zuurstofsaturatie (pt.wikipedia.org/wiki/Satura%C3%A7%C3%A3o_de_oxig%C3%AAnio)
• ProLife – Wat is zuurstofsaturatie en wat is de minimale SpO2 waarde? (prolife.com.br/o-que-e-saturacao-de-oxigenio-e-qual-o-valor-minimo-do-spo2/)