Τι είναι το αρχείο thumbs των Windows 10

Τι ακριβώς είναι το αρχείο thumbs.db

Πολλοί χρήστες των Windows έχουν συναντήσει στο παρελθόν το αρχείο thumbs.db μέσα σε φακέλους που περιείχαν εικόνες. Πρόκειται για ένα κρυφό αρχείο βάσης δεδομένων που δημιουργεί το λειτουργικό σύστημα για να αποθηκεύει τις μικρογραφίες (thumbnails) των εικόνων. Σκοπός του είναι να επιταχύνει την προβολή των φακέλων, ώστε όταν ανοίγετε έναν φάκελο με πολλές φωτογραφίες, οι μικρογραφίες να εμφανίζονται αμέσως χωρίς να χρειάζεται να δημιουργηθούν ξανά από την αρχή. Παλαιότερα, σε εκδόσεις όπως τα Windows XP, Vista, 7 και 8, το αρχείο thumbs.db δημιουργούνταν αυτόματα σε κάθε φάκελο που περιείχε εικόνες ή βίντεο. Το μέγεθός του μεγάλωνε ανάλογα με τον αριθμό των αρχείων και μπορούσε να γίνει ενοχλητικό, ειδικά όταν μεταφέρατε τον φάκελο σε άλλο μέσο ή όταν θέλατε να διαγράψετε προσωρινά αρχεία.

Το thumbs.db δεν είναι ορατό σε κανονική προβολή, καθώς το σύστημα το επισημαίνει ως κρυφό αρχείο συστήματος. Για να το δείτε, χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την εμφάνιση κρυφών αρχείων από τις ρυθμίσεις του File Explorer. Πολλοί χρήστες το θεωρούσαν άχρηστο ή ακόμα και κακόβουλο, αλλά στην πραγματικότητα ήταν ένα απολύτως ασφαλές αρχείο του συστήματος. Με την πάροδο του χρόνου, η Microsoft αποφάσισε να αλλάξει τον τρόπο λειτουργίας της κρυπτοθήκης μικρογραφιών, ειδικά από τα Windows 10 και μετά.

Η αλλαγή στα Windows 10 και η κεντρική κρυπτοθήκη

Στα Windows 10 η Microsoft εγκατέλειψε την παλιά πρακτική δημιουργίας ξεχωριστών αρχείων thumbs.db σε κάθε φάκελο. Αντ' αυτού, υιοθέτησε μια κεντρική κρυπτοθήκη μικρογραφιών, η οποία αποθηκεύεται σε μια συγκεκριμένη τοποθεσία στον δίσκο. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα βρείτε πλέον αρχεία thumbs.db σε κάθε φάκελο με εικόνες, εκτός αν πρόκειται για φακέλους που προέρχονται από παλαιότερη έκδοση των Windows ή από κάποιο τρίτο λογισμικό. Η κεντρική διαχείριση βελτιώνει την απόδοση και αποφεύγει τον πολλαπλασιασμό κρυφών αρχείων, που συχνά προκαλούσαν προβλήματα κατά την αντιγραφή φακέλων σε USB ή δίσκους με διαφορετικό σύστημα αρχείων.

Η απόφαση αυτή ήταν ευπρόσδεκτη από πολλούς χρήστες, καθώς εξαφάνισε έναν από τους πιο συχνούς πονοκεφάλους: την εμφάνιση του μηνύματος "το αρχείο thumbs.db δεν μπορεί να διαγραφεί" ή την ύπαρξη χιλιάδων μικρών αρχείων σε κάθε γωνιά του σκληρού δίσκου. Αν όμως εξακολουθείτε να βλέπετε thumbs.db σε κάποιον φάκελο στα Windows 10, είναι πιθανό να πρόκειται για υπόλειμμα από παλαιότερη εγκατάσταση ή για αρχείο που δημιουργήθηκε από κάποιο πρόγραμμα που δεν έχει ενημερωθεί για τη νέα συμπεριφορά του λειτουργικού. Σε κάθε περίπτωση, το αρχείο αυτό μπορεί να διαγραφεί με ασφάλεια.

Πού βρίσκεται η κεντρική κρυπτοθήκη και πώς λειτουργεί

Στα Windows 10 (και στα Windows 11) η κρυπτοθήκη μικρογραφιών βρίσκεται στην εξής διαδρομή: C:\Users\[όνομα χρήστη]\AppData\Local\Microsoft\Windows\Explorer. Μέσα σε αυτόν τον φάκελο θα βρείτε αρχεία με ονόματα όπως thumbcache_32.db, thumbcache_96.db, thumbcache_256.db, thumbcache_1024.db κ.ά. Κάθε αρχείο αντιστοιχεί σε μια συγκεκριμένη ανάλυση μικρογραφίας. Για παράδειγμα, το thumbcache_32.db περιέχει μικρογραφίες μεγέθους 32x32 pixel, ενώ το thumbcache_256.db περιέχει μεγαλύτερες μικρογραφίες. Το σύστημα χρησιμοποιεί το κατάλληλο αρχείο ανάλογα με την προβολή που έχετε επιλέξει (μικρά, μεσαία, μεγάλα εικονίδια κ.λπ.).

Η κεντρική κρυπτοθήκη είναι πιο αποδοτική, επειδή αποφεύγει την επανάληψη ίδιων μικρογραφιών σε πολλούς φακέλους. Όταν διαγράφετε ένα αρχείο εικόνας, η αντίστοιχη μικρογραφία παραμένει στην κρυπτοθήκη μέχρι να καθαριστεί, είτε αυτόματα είτε μέσω του εργαλείου Εκκαθάριση Δίσκου. Παρακάτω βλέπετε έναν πίνακα με τα συνηθισμένα αρχεία κρυπτοθήκης και τα μεγέθη τους:

Τα μεγέθη αυτά αυξάνονται ανάλογα με τον αριθμό των εικόνων και βίντεο που έχετε αποθηκεύσει. Μπορείτε να ελέγξετε τον συνολικό χώρο που καταλαμβάνει η κρυπτοθήκη από τον φάκελο Explorer ή από το εργαλείο Εκκαθάριση Δίσκου.

Πώς να δείτε και να διαγράψετε την κρυπτοθήκη μικρογραφιών

Η διαγραφή της κρυπτοθήκης μπορεί να βοηθήσει στην απελευθέρωση χώρου, ειδικά αν έχετε πολλές φωτογραφίες ή βίντεο. Η διαδικασία είναι απλή και δεν επηρεάζει τα πραγματικά αρχεία. Ακολουθήστε τα παρακάτω βήματα:

• Ανοίξτε την Εκκαθάριση Δίσκου (Disk Cleanup): Πληκτρολογήστε "εκκαθάριση δίσκου" στην αναζήτηση και επιλέξτε το εργαλείο.
• Επιλέξτε τον δίσκο που θέλετε να καθαρίσετε (συνήθως C:).
• Από τη λίστα αρχείων, σημειώστε την επιλογή "Μικρογραφίες" (Thumbnails). Είναι συνήθως προεπιλεγμένη.
• Πατήστε OK και επιβεβαιώστε τη διαγραφή.
• Εναλλακτικά, μπορείτε να διαγράψετε με μη αυτόματο τρόπο τα αρχεία από τον φάκελο C:\Users\[όνομα χρήστη]\AppData\Local\Microsoft\Windows\Explorer. Κλείστε πρώτα όλα τα παράθυρα του File Explorer και μετά διαγράψτε τα αρχεία thumbcache_*.db.

Μετά τη διαγραφή, οι μικρογραφίες θα δημιουργηθούν ξανά την επόμενη φορά που θα ανοίξετε έναν φάκελο με εικόνες. Αυτό μπορεί να κάνει την περιήγηση λίγο πιο αργή προσωρινά, αλλά σύντομα η νέα κρυπτοθήκη θα αποκατασταθεί.

Μπορείτε να απενεργοποιήσετε την κρυπτοθήκη;

Ναι, είναι δυνατόν να απενεργοποιήσετε πλήρως την κρυπτοθήκη μικρογραφιών στα Windows 10. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα δημιουργούνται ούτε τα κεντρικά αρχεία thumbcache. Η επιλογή αυτή βρίσκεται στις Επιλογές φακέλων (File Explorer Options). Ανοίξτε τον File Explorer, κάντε κλικ στο μενού "Προβολή" και στη συνέχεια στο "Επιλογές" (δεξιά). Στο παράθυρο που εμφανίζεται, στην καρτέλα "Προβολή", βρείτε την επιλογή "Να εμφανίζεται πάντα το εικονίδιο του αρχείου και ποτέ η μικρογραφία" (Always show icons, never thumbnails). Ενεργοποιήστε αυτή την επιλογή και πατήστε OK. Από εκείνη τη στιγμή, όλες οι μικρογραφίες θα αντικατασταθούν από γενικά εικονίδια αρχείων.

Αν θέλετε να διαβάσετε περισσότερες λεπτομέρειες από την επίσημη τεκμηρίωση της Microsoft, μπορείτε να ανατρέξετε στο Microsoft Learn. Η απενεργοποίηση της κρυπτοθήκης μπορεί να είναι χρήσιμη αν έχετε πολύ περιορισμένο χώρο στον δίσκο ή αν θέλετε να αποφύγετε τη δημιουργία προσωρινών αρχείων για λόγους ιδιωτικότητας. Ωστόσο, θα χάσετε την άμεση προεπισκόπηση των εικόνων στους φακέλους, κάτι που δεν είναι βολικό για όσους εργάζονται πολύ με γραφικά.

Είναι ασφαλές το αρχείο;

Τόσο το παλιό thumbs.db όσο και τα νέα αρχεία thumbcache.db είναι απολύτως ασφαλή. Δεν περιέχουν εκτελέσιμο κώδικα, ούτε μπορούν να μολυνθούν από ιούς με συμβατική έννοια. Παρόλα αυτά, κακόβουλο λογισμικό μπορεί να χρησιμοποιήσει την κρυπτοθήκη για να κρύψει δεδομένα, αλλά αυτό είναι εξαιρετικά σπάνιο. Συνήθως, η ύπαρξη ενός αρχείου thumbs.db σε έναν φάκελο δεν υποδηλώνει κάποιο πρόβλημα ασφαλείας. Αν όμως εντοπίσετε ένα αρχείο thumbs.db σε έναν φάκελο όπου δεν περιμένετε να υπάρχει (π.χ. σε μια εξωτερική μονάδα που χρησιμοποιείτε σε διαφορετικά συστήματα), μπορείτε να το διαγράψετε με ησυχία σας.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την ασφάλεια και τη διαχείριση της κρυπτοθήκης, μπορείτε να συμβουλευτείτε το άρθρο στην Wikipedia (η ελληνική έκδοση είναι περιορισμένη, αλλά η αγγλική και η πορτογαλική παρέχουν λεπτομέρειες). Το αρχείο δεν είναι κακόβουλο, αλλά μπορεί να καταλαμβάνει χώρο, ειδικά αν έχετε χιλιάδες εικό